دانلود پایان نامه درباره تحقیق با موضوع تقسیم بندی، تجانس، عوامل طبی، حوزه نفوذ

است. هارتشورن ۴۲می نویسد «دیدگاهی که منطقه را به عنوان شیئی واقعی و واحد می شناخت به تاریخ پیوسته است .حالا مناطق رابه عنوان ابزار توصیف که برحسب معیاری مشخص تعریف شده اند وبرای هدفی معین به کار می روند می شناسیم.۴۳ تنوع در تعاریف ناظر براهداف متفاوت از مفهوم منطقه است . تلاش می کنیم تا حد امکان واژه منطقه را از دیدگاه افراد گوناگون مطرح کرده و در بخش بعد با تعریف زیست منطقه منظور از این مفهوم را در زیست منطقه گرایی را روشن کنیم .اما منطقه چیست؟
« جورگ۴۴ : هربخش از سطح زمین که شرایط فیزیکی متجانسی داشته باشد از نظرجغرافیایی یک منطقه به شمار می آید .
هربرتسون۴۵ : منطقه مجتمعی از زمین ،آب ،هوا ،گیاه،حیوان وانسان است که در آن همچنان که بخش مشخصی از زمین راتشکیل می دهند ،ارتباط مکانی فضایی نیز با یکدیگر دارند .
آلبرت واترستون۴۶ : منطقه قلمرویی است با مسائل اجتماعی واقتصادی مشترک که این مسائل به وسیله طبیعت یا سایرشرایط القا شده است .
بومن۴۷ : ما به انسان واقعی ومکان های واقعی از طریق دسته بندی آنها برحسب شباهت وظیفه وکار یا محلشان کلیت می بخشیم .هرگاه به گروهها می اندیشیم باید بی درنگ روابط بین گروهها را نیز به یاد آوریم .هرگروه مانند هریک از اعضایش با شرایط محدود وخارجی روبه رواست .این شرایط در سراسر یک ناحیه یامنطقه گسترده می باشند. » (اشکوری، ۴۱:۱۳۸۸)
«پرلوف ۴۸منطقه را اینطور تعریف می کند : منطقه دانش واژه یا اصطلاحی است که جهت مشخص کردن چندین سرزمین جغرافیایی پیوسته که دارای خصوصیات مشترک یا مکمل بوده ویا اینکه به علت یک سری جریان ها وفعالیت های بین منطقه ای به یکدیگر وابستگی دارند به کار می رود .
ام اچ گویال معتقد است : منطقه از نظرعملیاتی راحت ترین واز لحاظ اقتصادی با صرفه ترین واحد مکانی ،بخشی ویا زمانی برای تخصیص منابع است که در آن هدف برنامه ریزی صرفا به منزله رشد اقتصادی ورفاه می باشد .»(آسایش،۴۳:۱۳۸۸)
به نظر رابرت دیکنسن منطقه عبارت است از : «فضایی یا قسمتی از کره زمین ویا بخشی از خاک یک کشور که عوامل طبیعی ،اقتصادی وفضایی همسان به وجود آورده است ولی باید توجه داشت که همسانی یک مکان برای تعریف وتوجیه یک منطقه کافی نیست،بلکه بیشتر همسانی عملکرد وتوجیه آن مورد نظراست دیکنسن در کتاب معروف خود شهرومنطقه اعتقاد کامل دارد که همانگونه که شهرها را باید با ویژگی وعملکرد آنها شناخت،مناطق را نیز باید باخصوصیات وعملکرد آنها شناخت وتعریف کرد .در عین حال اونیز اعتقاد دارد که منطقه عبارت است از فضایی که در بعضی شرایط وفعالیت های خاص همسان ویکنواخت باشد، که البته عوامل یکنواخت کننده می تواند کشاورزی،صنعت،تجارت،جمعیت ویا امثالهم ویا ترکیبی از آنها باشد.» (سازمان برنامه وبودجه ،۱۰۲:۱۳۵۴)
«آنستد۴۹ از جغرافیدانان معروف برای تعیین منطقه ابتدا،مرکزی را باهدف تعیین مناطق نفوذ آن تعیین کرد؛ سپس با بررسی ویژگی های مناطق پیرامون در مرکز، همه مکانهایی را که مشخصات همگن ومشابه با ویژگی های مرکز داشتندحوزه نفوذ مرکز مورد بررسی به شمارآورد.» (رفیعی،۱۲:۱۳۷۱)
اما نظری دیگر به مفهوم منطقه که به هدف ما در این پژوهش بسیار نزدیک است را یوانا فریدمن۵۰ در مقدمه ی بر کتاب منطقه چیست اینگونه ارائه کرده است : «منطقی به نظر می رسد که به عوض آنکه مفاهیم مختلف این کلمه را یکی پس از دیگری برشماریم ،قدم به قدم مفهوم دیگری ،که بسیار هماهنگ با مفهومی است که از سوی متخصصین استفاده می شود ،را مطرح نماییم . این روش تعمیمی می باید به هرکسی این امکان را بدهد که منطقه مورد نظر خود را بیابد . منطقه خود را که نه جغرافیایی است ،نه قومی ونه سیاسی ،ولی منطقه خاص” اوست” . شناخت منطقه خودمان ،یعنی شناخت ودانش ارزیابی کردن روابط ما با محیط مان وبا جامعه ای که ما درآن زندگی می کنیم.» (فریدمن،۱:۱۳۶۵)
از حیث تئوریک می توان این نتیجه را گرفت که منطقه بخشی از فضای یک کشور است که وحدت آن ناشی از ترکیب عوامل اقلیمی ، اقتصادی ، فرهنگی ، و انسانی است ، با هویتی منحصر به خود به عبارتی منطقه برای هر فرد مفهومی است برای توصیف فضایی منحصربه خود .
۲-۲-۶-۱. منطقه و حوزه ی همگن۵۱
«منطقه همگن یا همسان یک فضای جغرافیایی است که نسبت به یک یا چند متغیر ومعیارهای انتخاب شده جهت تعیین منطقه ،همگن می باشد .این فضای جغرافیایی دارای چند ویژگی مشترک است و ممکن است این ویژگی های اقتصادی ،اجتماعی ،جغرافیایی وفرهنگی و….باشند.بعنوان مثال اگر براساس زبان وگویش ها ،سرزمین ایران تقسیم بندی شود،منقطه شمال غربی کشور که شامل آذربایجان شرقی وغربی واستان اردبیل می باشد(صرف نظر از تقسیمات اداری که هر منطقه به سه استان تقسیم می شود) یک منطقه همگن است که خصوصیات مشترک آنها تکلم به زبان آذری است .در تعریف وتعیین منطقه همگن به خصوصیات ومعیارهای مشترک اهمیت زیادی داده می شود زیرا تعیین منطقه همگن بستگی به معیارهای مشترک دارد .وبا تعیین دقیق آنها دومنطقه متفاوت وناهمگن به آسانی قابل تشخیص است .» (آسایش،۴۶:۱۳۸۸)
مناطق همگن را گاه مناطق جغرافیای نیز می نامند دکتر اشکوری در رابطه با مناطق جغرافیایی عقیده دارد :
«این منطقه عبارت از یک فضای جغرافیایی است که در درجه اول از لحاظ خصوصیات اقلیمی واکولوژیک ومحیطی همگن ویا دارای مشخصات یکسانی باشند .»(اشکوری ،۴۲:۱۳۸۸ )
«منطقه همگن یا متحدالشکل که به نام های مناطق همگن نیز خوانده می شود؛از نواحی همجواری تشکیل می شود که اختلاف محل به محل درون آن بسیارناچیزاست.این مناطق مرز مشخصی بایکدیگر داشته وتداخلی درآنها مشاهده نمی شود .برای تعیین منطقه همگن می توان از عوامل طبیعی ،فرهنگی ،اقتصادی بهره جست.»(زیاری ،۶۶:۱۳۸۷)
از مناطق همگن گاه به صورت مناطق شکلی نیز یاد می شود ومقصود ازآنها مناطقی است که براساس یکنواختی وهمگنی مورد توجه قرار گرفته اند .
«منطقه شکلی یک ناحیه جغرافیاییست که براساس معیار برگزیده توسط ما یکنواخت ومتجانس می باشد.مناطق طبیعی نیز همان مناطق شکلی فیزیکی هستند علاقه به این نوع از مناطق بعضا ناشی از این نوع واقعیت است که عوامل فیزیکی پایدارتراز عوامل متحرک اقتصادیند .هرچند که تاثیر تئوری تکامل داروین را هم نمی توان در این مورد نادیده گرفت .مناطق شکلی اقتصادی نیز معمولا به دونوع کشاورزی وصنعتی طبقه بندی می شوند .مثلا منطقه معادن زغال سنگ یورکشایر ویا منطقه پرورش گوسفند کانسولد۹یک تقسیم بندی سنتی به مناطق شکلی اقتصادی ،تقسیم بندی استامپ وبیور که در آن بریتانیا به ۱۹ منطقه کشاورزی و۱۳ منطقه صنعتی تقسیم شده است .می باشد .تلاش های جدید تر برای تحدید حدود مناطق اقتصادی شکلی براساس معیارهایی مانند سطح درآمد،نرخ بیکاری ونرخ رشد اقتصادی می باشد .نمونه تکامل یافته این دیدگاه در مطالعه اسمیت که شمال غرب انگلستان را به چند زیرمنطقه سالم اقتصادی با استفاده از معیارهای اقتصادی – اجتماعی متعدد تقسیم بندی کرده است دیده می شود .»(گلسن،۵:۱۹۸۰)
طرح حوزه های همگن نیز یکی از فعالیت هایی که توسط جغرافیدانان وارد مباحث منطقه بندی شده است هیلهورث در این ارتباط می نویسد :«از تعریف حوزه های همگن در رده بندی اجزای یک سرزمین به انواع مختلف می توان استفاده کرد .بدین تریتب وقتی ما ارتفاع را به عنوان یک شاخص در نظر میگیریم،می توانیم زمین را از لجاظ تیپ شناسی به سه دسته پست ،تپه ای و کوهستانی تقسیم کنیم .به کارگیری این ابزار با ۳ فرض همراه است؛ بدین قرار واحدهای تشکیل دهنده سرزمین از لحاظ مشخصات یا معیارهای انتخابی، متفاوت هستند مفهوم حوزه ی همگن ابزار بسیار مهمی،برای بسیاری از کارها فراهم می آورد که یکی از آن ها برنامه ریزی منطقه ایست.برای هرمنطقه مجموعه های بسیاری از حوزه های همگن می تواند تعیین شود .هرمجموعه ضوابط خاصی خواهد داشت، ازقبیل تراکم جمعیت،درآمد سرانه،زمین قابل زرع وبرای هریک از این ضوابط تحلیل گر می تواند تیپ های معنا داری به وجود آورد. فضای همگن به معنای مجموعه اجزای تشکیل دهنده سرزمین خاصی است که به همان تیپ تعلق دارند فرق فضای همگن با حوزه همگن در این است که حوزه همگن شامل اجزای یک تیپ است که به هم پیوسته می باشند ،در صورتیکه اجزایی فضای همگن راتشکیل می دهند لازم نیست به هم پیوسته باشند .بدین ترتیب یک فضای همگن ممکن است شامل چند حوزه همگن باشد .»(هیلهورست،۱۳۷۰: ۱۰۰و۱۰۱)
۲-۲-۶-۲. منطقه کارکردی۵۲
«منطقه کارکردی برحسب پیوستگی وهمبستگی کاربردی ومتقابل اجزاءمتشکل آن قابل تعریف است.منطقه کارکردی محدوده ای جغرافیایی است که در آن نوعی وحدت کاربردی وهمبسگی بین اجزاء مشاهده می شود. یک منطقه عملکردی ،اغلب شامل واحدهای جمعیتی غیرهمگنی مانند یک مرکزشهری وشهرهای کوچک وروستاهای اطراف آن است که از نظر عملکرد با یکدیگر در ارتباط نزدیک ومتقابل اند .» (زیاری،۶۲:۱۳۸۵)
«منطقه کارکردی ،ناحیه ای است جغرافیایی که اگر برمبنای معیارهای معینی تعریف شود،درجه ای از انسجام کارکردی و وابستگی متقابل نشان می دهد .گاه به این نوع منطقه ،منطقه گره واره یا منطقه قطبی شده می گویند که از واحدهای نامتجانسی مثل شهرهای بزرگ ،شهرهای کوچک وروستاهایی که از نظر کارکردی با هم در ارتباطند تشکیل شده است .رابطه کارکردی معمولا به شکل جریان ها که با شاخص های اقتصادی اجتماعی مثل سفر به محل کار وسفر به محل خرید که مراکر اشتغال ویا خرید را به مراکر فرعی دیگر متصل می کنند،مشخص می شود ،بروز می کند .
هوارد ابنزر یکی از اولین کسانی بود که مفهوم منطقه گره واره را به کار برد.راه حلی که وی برای مساله ناحیه شهری بزرگی همچون لندن ارائه می دهد ،مجموعه از شرکت های جدید که با شهر مرکزی در یک رابطه کارکردی قرار دارند،می باشد .پاتریک گدس نیز وابستگی ورابطه متقابل عوامل موجود در منطقه را برای ساختن دیاگرام محل زندگی-کار-خانواده به کار برد .گدس همچنین اصطلاح منطقه شهری را به کار برد که بزودی کاربرد وسیع تری از منطقه گره واره را یافت .دیکنسن،اسمایلز وگرین وهمکارانشان کارتحقیق درمورد مناطق گره واره را شروع کردند وکوشیدند تا با استفاده از روش های قیاسی منطقه راتشخیص دهند .دیکنیسن کوشید تا حدود منطقه گره واره لیدز را با تحلیل توزیع روزنامه یورکشایرایونینگ که در لیدز منتشر می شد تعیین کند.گرین تعداد سرویس های اتوبوسرانی را برای تعیین حوزه نفوذ مرکز شهری مورد استفاده قرار داد .کریستالر ولوش روش استقرایی تری را به کار بردند وبر روابط سلسله مراتبی بین مراکز در درون یک منطقه کارکردی تدقیق کردند.»(گلسن،۶:۱۹۸۰ )
«مناطق عملکردی یا گرهی براین نظریه استوار است که مردم برای فعالیت های خود به فضایی نیازمندند.

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد با موضوع بازاریابی، محصولات کشاورزی، حمل و نقل، مواد غذایی

دیدگاهتان را بنویسید