دانلود پایان نامه درباره تحقیق با موضوع برنامه ریزی، آذربایجان، تقسیمات کشوری، سیاست ها

زندگی منحصربه فرد با انواع خاک واشکال زمین منحصر به همان منطقه ،حوزه های آبریز و انواع اقلیم ،حیوانات وگیاهان بومی وبسیاری از دیگر ویژگی های طبیعی تعریف می کند .»(Berg ,1986:5)
هالمس ۱۹۹۴- «حیوانات، گیاهان ودیگر موجوداتی که یک اجتماع زیستی مشخص را در هر منطقه اقلیمی شکل می دهند.» (Holmes,1994)این تعریف توصیفی ابتدایی است از نواحی اکولوژیکی یا احتمالا زیست جغرافیایی.اما در آن هیچ اشاره ای به فاکتورهای اقتصادی اجتماعی که در زیست منطقه گرایی مهم هستند نشده است .این تعریف گه گاه به گونه ای مورد استفاده قرار می گیرد که معنای زیست منطقه از آن تعبیر می شود .
تومالتی ۱۹۹۴ – «زیست منطقه را بعنوان ناحیه ای جغرافیایی که مرزبندی آن بر اساس عناصر طبیعی و به گونه ای است که الگوهای مهم اقتصادی منطقه را در برگیرد،تعریف می کند.این تعریف در ترویج اهمیت الگوهای اقتصادی را برای معرفی یک زیست منطقه پیشتاز است .گرچه این تاکید از دیدگاه اکولوژیکی ناقص به نظر میرسد .»(Ball,1994:29)
شاپیرو-۱۹۹۶ : ناحیه ای جغرافیایی که برخی از ویژگی های غالب منطقه را در بردارد.از قبیل اشکال زمین ،گیاهان وجانوران بومی ،یا یک سیستم زه کشی آب ،که به نظر می رسد آن را از دیگر مناطق اطراف متمایز می کند . (Shapiro,1996:14-16)این تعریف تاحدود زیادی شبیه به تعریف سیل و مبتنی برآن می باشد .
الکساندر۱۹۹۶ – «ناحیه ای تعریف شده برمبنای محدوده یک سیستم رودخانه ای ،یعنی یک جویبار یا یک نهر آب. » (Ball,1999:29)این توصیف بیشتر به یک توصیف ژئومورفولوژیکی نزدیک است تا تعریفی از زیست منطقه .
دیفندرفر و بیرچ۱۹۹۷- «توسعه کامل ترین شکل بروز استعدادهای یک قلمرو سرزمینی از طریق اتکا به سیستم های تولید محلی که مبتنی بر منابع محلی هستند .بدون آسیب رساندن به بیوسفر.و این امر در گرو درک مردم از مفاهیم عمیق/بلندمدت اکولوژیکی تولید در مقابل اهداف کوتاه مدت اقتصادی است.»(Differnderfer & Birch,1997)
مک گینس ۱۹۹۹- «زیست منطقه ها ساختارهایی برای تعریف فرهنگ و اجتماع محلی می باشند تا پدیده هایی صرفا زیست جغرافیایی. مرزهای زیست منطقه ای تعریف دوباره ای از ویژگی های فرهنگی ،اکولوژیکی و فیزیوگرافیک والگوهای تغییر کاربری زمین در منطقه می باشند . این مرزها باید نشات گرفته از تعلقات ساکنان بومی منطقه و کنش و واکنش متقابل آنها با مکانی که در آن زندگی می کنند باشند .»(McGinnis,1999)
زمانیکه به تعاریف متفاوت زیست منطقه ها از نقطه نظر افراد گوناگون نگاه می کنیم به این نتیجه می رسیم که به رغم وجود اشتراکات زیاد در تعاریف متفاوت اما هیچگاه اجماع کلی در این مورد وجود نداشته است واین موضوع را می توان تا حدود زیادی به تفاوت ساختار زیست منطقه ها در نواحی مختلف دنیا از سویی و از سوی دیگر به تکامل مفهوم زیست منطقه گرایی در طول زمان نسبت داد .در سیر توالی زیست منطقه ها اولین تعاریف برداشت های مشترکی از مفهوم زیست منطقه با بوم منطقه را به ذهن متبادر می کرد اما با گذشت زمان نقش عناصر فرهنگی ،اقتصادی با تاکید بر اجتماعات انسانی مهمترین تفاوت زیست منطقه از بوم منطقه گردید .
«اما آنچه اهمیت دارد این است که مجموعه تئوری وتکنیک با قائل شدن اهمیت فراوان برای ماهیت زندگی اجتماع محلی، شهروندی عمومی، سبک زندگی شخصی، برنامه ریزی منطقه ای مدیریت اکوسیستم وآموزش ائتلافی حول مفهوم زیست منطقه هستند.»(۳ (Thayer,2003:
۲-۳. منطقه بندی در ایران (مروری بر تجارب منطقه بندی کشور)
۲-۳-۱ . سابقه منطقه بندی در ایران
«نخستین خطوط تفکیک سرزمین در ایران از تلفیق طبیعت وفضای سکونتگاهی انسان شکل گرفت زیرا اقوام آریایی در مهاجرت خود به ایران که از هزاره اول قبل از میلاد آغاز شده بود .باتوجه به تقسیمات درون قومی خود که شامل مادها،پارسها وپارت ها بودند به ترتیب در نواحی مرکزی وشمال غرب ،غرب وجنوب وجنوب غربی وشمال شرق وشرق مستقر شدند.این تقسیم بندی نزدیک به ۲۴۰۰ سال دارای کاربرد اساسی در مدیریت سرزمینی در ایران بود.
ایران در دوران مادها به سه قسمت تقسیم شده بود که اسامی آنها به شرح زیر است :
ماد کوچک(آذربایجان)، ماد بزرگ(عراق عجم وکردستان)، اگیانا(ری وولایات اطراف آن). دیاکونوف می گوید:کشور به ماد اتروپاتن،ماد سفلی وماد پارتاکنا تقسیم می شده است .
در دوران انوشیروان و در عهد ساسانی ایران به چهار پاذوکس تقسیم شده بود .پاذوکس به رئیس یا امیر ناحیه گفته می شد ودر پارسی ،پاذوسبان ودر عربی فاذوسبان یا فادوسبان حوانده می شد .درواقع محدوده واحد های سیاسی اداری را یک پاذوکی ومسئول اداری – سیاسی آن واحد را پاذوسبان می گفتند. این چهار پاذوکس عبارت بودند از باختر(ایالت شمال)، نیمروز(ایالت جنوب) خوراسان(ایالت شرق)وخوروران(ایالت غرب).»(احمدی پور ،۱۳۸۲)
تنوع قومیت ها ،منابع واقلیم در سرزمین پهناور ایران ،سبب شده است تا منطقه بندی سرزمین در ادوار مختلف تاریخی جزئی تفکیک ناپذیر از اهداف اصلی حکومت ها باشد .تقسیم ایران هخامنشی به ساتراپ ها توسط داریوش اولین تجربه ایران از تقسیم سرزمینی بود که حکایت از دیرینه بودن این سنت در اداره امور کشور دارد .
«تقسیمات سرزمینی در ایران باستان از یک سو متاثر از وضعیت فضایی- مکانی سرزمین ایران بود. از طرف دیگر تعیین شده از سوی پادشاه که در راس تشکیلات اداری وکشوری قرارداشت. مقصود از این تقسیمات نیز گاهی مبتنی بر مالیات (عامل اقتصادی – اجتماعی) بود وگاه مبتنی بر عامل نظامی(سیاسی – نظامی).»(شیرازی ودیگران ،۲۲:۱۳۸۲)
“قانون تشکیل ایالات وولایات ودستورالعمل حکام” به عنوان اولین قانون مصوب در مجلس قانون گذاری کشور که در رابطه با تقسیمات کشوری وضع گردید اولین تجربه ایران معاصر در امر منطقه بندی سرزمینی بود .در این قانون آمده است :
«ماده۱ – مملکت محروسه ایران برای تسهیل امور سیاسی به ایالات وولایات منقسم می گردد .
ماده۲ – ایالت قسمتی از مملکت است که دارای حکومت مرکزی وولایات حاکم نشین جزء است وفعلا منحصر به ۴ ایالت آذربایجان،کرمان وبلوچستان،فارس وبنادر وخراسان می باشد .
ماده۳ – ولایت قسمتی از مملکت است که دارای یک شهر حاکم نشین وتوابع باشد اعم از اینکه حکومت آن تابع پایتخت یا تابع مرکز ایالتی باشد.» (قانون تشکیل ایالات و ولایات ،۲:۱۳۲۵)
مهمترین تلاشهای صورت گرفته در امرمنطقه بندی کشور را با در نظرگرفتن ماهیت وهدف از اجرای آنها در قالب چهار گروه تحت عنوان :
منطقه بندی سیاسی – اداری ،
منطقه بندی های طبیعی،
منطقه بندی های اجرایی
منطقه بندی های برنامه ریزی
طبقه بندی کرده ایم.این گروه بندی در جدول شماره ۲-۲ ارائه شده است :
با مرور منطقه بندیهای صورت گرفته می توان گفت تمام این تقسیمات به جز تقسیمات کشوری وتقسیمات ایالتی ،که برگرفته از اهداف سیاسی – اداری دولت های وقت می باشد، منطقه بندی هایی غیر سیاسی هستند که به منظور پی گیری اهداف برنامه ریزی وتوسعه مطرح شده وهرگز مقصود از اجرای آنها نایل شدن به اهداف سیاسی یا تشکیل واحدهای جدید سیاسی – اداری نبوده است .
طرح ها
دسته بندی بر اساس مقاصد
ردیف
تقسیمات کشوری
منطقه بندی ایالتی
طرح های مطالعاتی سیاسی – اداری
۱
منطقه بندی بتل
منطقه بندی طرح کالبدی ملی
منطقه بندی ستیران
منطقه بندی کلان کشور
منطقه بندی گزارش ملی توسعه انسانی
طرح های مطالعاتی برنامه ریزی
۲
منطقه بندی آموزش و پرورش
منطقه بندی جهاد سازندگی
تعیین مناطق محروم
تعیین مناطق خدمات رسانی
منطقه بندی طرح جامع کشت
منطقه بندی طرح جامع تولید وتوزیع پروتئین
منطقه بندی مخابرات
منطقه بندی وزارت نیرو
طرح های مطالعات اجرایی
۳
منطقه بندی جاماب
منطقه بندی اهلرز
طرح های مطالعاتی طبیعی
۴
جدول شماره ۲- ۲ : دسته بندی طرح های مطالعاتی منطقه بندی بر اساس اهداف سازمانی مطرح شده
ماخذ : مطالعات پژوهش
۲-۳-۲. مهمترین منطقه بندی ها
۲-۳-۲-۱ . منطقه بندی های طبیعی
۲-۳-۲-۱-۱ . منطقه بندی اهلرز
«پروفسور اکارت اهلزر در کتاب خود ایران را به۶منطقه تقسیم کرده است .لازم به ذکر است که سطح بندی روستاهای کشور در سال ۱۳۷۲توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی عملا همان تقسیم بندی پروفسور اهلرز است که ایران را به ۶ منطقه تقسیم کرده است .
۱.منطقه پست ساحلی خزر ؛
۲.منطقه کوهستانی و پایکوهی البرز؛
۳.منطقه آذربایجان ؛
۴.منطقه مرکزی وشرقی ؛
۵.منطقه کوهستانی و پایکوهی البرز ؛
۶.منطقه ساحلی خلیج فارس ودریای عمان ؛»(وثوقی ،۱۳۷۰)
۲-۳-۲-۱-۲. منطقه بندی جاماب
در سالهای بعد از انقلاب طرح جامع آب در تلاش برای رفع تضاد میان مصرف کنندگان اصلی آب یعنی کشاورزی، صنعت وشهرهایی که تغییر الگوی زندگی را تجربه می کردند عنوان شد .
نیازی که در پی آن تهیه طرح جامع آب در دستورکار قرار گرفت اینگونه بیان شده است :۱تزریق درآمدهای نفت در اقتصاد کشور و واردشدن الگوهای مصرفی جدید ،باعث شده است که مصرف سرانه مواد غذایی در سالهای اخیر به سرعت بالا رود واین موضوع همراه با افزایش جمعیت به نحو بی سابقه ای برحجم مصارف غذایی افزوده است .برای تامین این مصارف ،به ویژه بعلت سیاست های خودکفایی ،استفاده از منابع آب ،به صورت سیاستی عمده درآمده است.
در بیان هدف از اجرای این طرح نیز آمده است : هدف از طرح جامع آب ،ایجاد هماهنگی بین کلیه منابع ومصارف یا امکانات ونیازهای یک حوزه با استفاده از مجموعه ای از تاسیسات وسیاست های بهینه ای است که از طریق اجرا واعمال آنها می توان به عمران چند منظوره حوزه ومالا سطح کشور دست یافت واز منابع بالقوه آب هر حوزه در تامین نیازهای اقتصادی واجتماعی آن حوزه بهترین استفاده را به عمل آورد .
از آنجا که طبیعت خاص منابع آب ،مطالعه آنها در قالب حوزه های آبریز را ایجاب می کند ،لذا در بسیاری از موارد اصلح آن است که نخست موارد و بخشهای مزبور مستقل از یکدیگر در چارچوب حوزه های مربوطه مطالعه شوند و سپس نتایج نهایی بدست آمده از یکایک حوزه ها در هرمورد با هم جمع شده ومجموعه های حاصله معیارهای قضاوت نهایی قرار گیرند .
در این طرح ،بخشهای متعددی از جمله شهرنشینی ،کشاورزی،صنعت ومعدن وانرژی مطرح اند به علاوه در بخش کشاورزی زیربخش هایی از قبیل خاک،زراعت ،مرتع وجنگل وآبزیان نیز وجود دارند، که هرنوع تغییری در نحوه استفاده از انها بر روی میزان بهره برداری از منابع آب کشور تاثیر خواهد گذاشت. ۸۹
طرح جامع آب کشور، به عنوان یک ضرورت وگام اولیه وبه منظور در دست داشتن یک طرح هادی که راهنما

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد درباره شبیه‌سازی، رژیم غذایی، مواد غذایی، ابتلا به بیماری

دیدگاهتان را بنویسید