دانلود پایان نامه درباره تحقیق با موضوع تقسیمات کشوری، توسعه پایدار، توسعه پاید، منطقه گرایی

نمود .» (کریمی پور ۱۳۸۱،۲)
«اما باید توجه داشت که امروزه دیدگاه حکومت ها دچارتغییر شده است ؛ به این شکل که می بایست در جهت رسیدن به اهداف خود سعی در تلاش در جهت افزایش سرمایه اجتماعی با استفاده از امکان دستیابی به امکانات وفضاهای باز نمایند ؛ لذا این جنبه باید در سرلوحه کارهای ناحیه بندی قرار گیرد .»(میرشکاریان،۱۴۵:۱۳۸۶)
ملا کها وضوابط تقسیمات کشوری
در خصوص ملاک های مرتبط با سازمان دهی سیاسی فضا نظرات مختلفی ارائه شده است . مسعود کیهان اینگونه می نویسد : «جغرافیای سیاسی یک مملکت ارتباط کاملی با نژاد شناسی وعلم الاجتماع وتاریخ ومخصوصا جغرافیای اقتصادی و انسانی وطبیعی دارد ودر حقیقت این آخری را اساس آن می توان شمرد .چه معلوم است که هرچند هم وسائل علمی درایجاد مراکز تمدن ترقی کرده باشد باز اگر اوضاع طبیعی منطقه ای مساعد نباشد (به خصوص ایران)پدیدآمدن شهری درآن مشکل است وبه هراندازه دست انسان در تغییر اوضاع طبیعی ومناسب ساختن آنها برای زندگی توانا باشد نیروی طبیعت در مقهور کردن انسان وتعیین سرنوشت او چندبرابر است واساسا مقتضیات طبیعی دخالت تامی درتعیین وضع زندگی وتشکیلات اجتماعی وحیات اقتصادی انسان دارد .»(کیهان ۱۳۱۱،۱۲)
وی تقسیمات کشوری موجود درایران را که در آن کشور به ۲۷ قسمت تقسیم شده بود مورد انتقاد قرار می دهد و می گوید : «وسعت ،جمعیت ،آب وهوا هیچ یک از آنها متناسب با دیگری نیست ،درصورتیکه برای تقسیم و تنظیم ولایات باید نکات زیر را مراعات نمود :
۱- آب وهوا
۲- سهولت ارتباطات
۳- حدود طبیعی از قبیل رودخانه وکوه
۴- جمعیت
۵ – مسائل اقتصادی از حیث نواحی زراعی وغیره .او می نویسد هیچ یک از این نکات در تقسیمات کنونی ایران مراعات نگردیده است .» (کیهان، ۱۳۱۱: ۱۳۶)
دکتر کاظم ودیعی در جغرافیای مفصل ایران می نویسد :« هرتقسیمی احتیاج به ملاک وضابطه ای دارد واین ملاک وضابطه با هدف تقسیم در ارتباط است .بنابراین به عدد هدف ها می توان ملاک ها وضابطه ها داشت .»(ودیعی، ۱۳۵۳: ۱۸۶) دکتر ربیع بدیعی اینچنین بیان می کند که در تقسیمات کشوری ممکن است عوامل زیر ملاک وضابطه تقسیم قرارگیرد .
شرایط طبیعی
جمعیت
نوع معیشت واقتصاد
زبان
مقضیات سیاسی
ملاحظات قومی نژادی
جنبه های نظامی وامثال آن .»( بدیعی،۲۱۴:۱۳۵۳) دکتر بدیعی نیز مطالعه وتقسیم کشور باروشهای انتزاعی وبدون توجه به ترکیب عوامل طبیعی وانسانی واقتصادی بی شماری که به هم پیوسته هستند، را رد می کند .
« بحث مدیریت سرزمینی نشان می دهد که یکی از مکانیسم های پایداری ودیریت وتوسعه یافتگی سرزمین ،داشتن نگرش توسعه پایدار به سرزمین است در این نگرش با لحاظ پیوند نظام های اقتصادی،سیاسی واجتماعی با نظام اکولوژیک در مدیریت سرزمینی به مقوله هایی چون یکپارچگی فضایی،عدم تبعیض مکانی ،افزایش سطح قدرت مردم،حمایت از خقوق انسانی ،عدم تمرکز ،تفویض اختیار به مناطق ،پاسخگویی،تقویت سازمان های مردمی و…..تاکید می شود تادرچارچوب این مکانیزم اصولی مانند یکپارچگی دولت ،مردم وسرزمین تحقق پذیرد .» (میرشکاریان،۵۴:۱۳۸۶)
۳-۲-۲-۴-۴. نقش آمایش سیاسی فضا در توسعه مناطق
تقسیمات کشوری یکی از مباحث مهم فراروی دولتهاست ونمی توان آن را با برنامه ریزی منطقه ای مقایسه کرد. نظام تقسیمات سیاسی ظرف وچارچوب ساختار تشکیلات اداری کشور را تعیین می کند وکارامدی آن زمانی محقق خواهد شد ،که بتواند مسیر مناسبی را برای توسعه پایدار فراهم نماید وبه این منظور ،توجه به زیرساخت های توسعه به ویژه در ابعاد اقتصادی اجتماعی مورد عنایت ویژه است .
«شناسایی دقیق وکمی محورها، کمربندها، دالان ها و نقاط توسعه یافته ویا مناسب برای توسعه درپهنه سرزمین ملی برای دولت مرکزی،حساس تر از شناسایی نواحی ونقاط محروم ومشکل خیز است.زیرا این فضاها باید با رتکفل موقت،یا حتی طولانی مدت نواحی فقیر را برعهده گیرند .»(کریمی پور،۱۳۸۱: ۲۷) از سوی دیگر شناسایی این فضاها در مقیاس ملی ،فرصت های مناسبی را برای دولت ها فبه منظور شناخت دقیق تر شاخص های توسعه فنی،مردم شناختی ودر مجموع هسته ها وحاشیه ها آماده می کند .» (همان ،۲۸)
درحقیقت آمایش سیاسی فضا زمانی مطلوب است که با کمترین تنش وبیشترین هماهنگی مناطق متنوع جغرافیایی را به هم پیوند دهد .توسعه سرزمین(فضایی) رابطه تنگاتنگی با سه عامل تقسیمات سیاسی ،ساختار اداری و میزان اختیارت دارد که رویاروی یکدیگرند .آنچه مسلم است تقسیمات ،پایه وظرفی برای محتوا ،با دوعامل دیگر فوق است ،بهره برداری مطلوب ومنطقی از منابع،به گونه ای که باتوزیع بهینه امکانات ،زمینه توسعه پایدار وکنترل استراتژیک مستمر،تحت حاکمیت واعمال قانون فراهم آید .هدف تقسیمات کشوری هم درمرحله اول “دستیابی به تعادل های منطقه ای”، “ایجاد توازن در واحدهای سیاسی سرزمین” و”کم کردن فاصله های فضایی ” است که درقالب شهرستان وبخش ها برای کشور ایجاد می شود تا شکاف های توسعه مناطق را به حداقل برسد .»(میرشکاریان، ،۱۳۴:۱۳۸۶)
از مهمترین مسائلی که باید مورد نظر برنامه ریزان توسعه منطقه ای درکشور قرار گیرد این است که تجربه نیم قرن اخیر کشورمان نشان داده است با وجود ضرورت بهره گیری از استعدادهای منطقه ای وماهش شکاف های فضایی در شاخص های اقتصادی اجتماعی توسعه ،ونیز تمرکز زدایی وافزایش اختیارات استان ها، که تقریببا در همه برنامه های عمرانی وتوسعه مورد توجه قرارگرفته ، وحجم نسبتا زیادی رابه خود اختصاص داده است ،اما هنوز اقدام موثری برای جلوگیری از شکاف های منطقه ای وتوسعه ناموزون میان واحدهای سیاسی صورت نگرفته است .»(منصورریان،۱۲۳:۱۳۸۲) بنابراین ضروری است با توجه به نقش مهم تقسیمات کشوری در توسعه ناحیه ای ،روند موجود تقسیمات کشوری مورد بررسی قرار گرفته وکاستیهای آن مشخص گردد .»(احمدی پور ۱۳۸۲،۲۴)
-۲۳-۳ . بررسی پوشش تئوریک زیست منطقه گرایی
در جریان این فصل یکی از مهمترین مباحث پژوهش مطرح گردید که در طی آن مهمترین منطقه بندی های صورت گرفته کشور را تاکنون مورد بررسی وتحلیل قرار دادیم تا بتوانیم آنگونه که در ابتدای فصل خاطر نشان کردیم ، به این مهم دست یابیم که آیا امکان کاربرد این نظریه در سرزمین ایران وجود دارد یا خیر؟ به عبارتی آیا زیست منطقه گرایی مهمترین فاکتورهای در نظر گرفته شده برای منطقه بندی ایران را پوشش خواهد داد؟ در فصل گذشته در تشریح نظریه مورد بحث تاکید آن را بر پایداری مناطق از نظر زیستی یادآور شدیم و مهمترین فاکتورهای مورد نظر آن را در تعریف زیست منطقه ها از دید صاحبنظرانش مرور کردیم ودر پایان این فصل به قیاس تئوریک آن با مهمترین تقسیمات منطقه ای کشور می پردازیم .
جدول زیر مجموعه ای از مهمترین ملاک های به کار گرفته شده تا کنون را که برگرفته از تجربیات متعدد منطقه بندی های سرزمینی کشور می باشد ارائه می دهد.
در این جدول تلاش شده تا مهمترین ملاک هایی که در قالب اهداف یا فاکتورهای منطقه بندی برای هرکدام از تقسیمات صورت گرفته مدنظر بوده اند مشخص شوند. به این معنا که اگرچه بسیاری از این طرح ها با رویکردهایی چند بعدی تهیه شده و چنانکه در توضیح هریک آمد ملاک های متعددی مدنظر آنها قرار گرفته اما همواره یک عامل سهمی عمده و برجسته را در ترسیم خطوط مناطق ایفا کرده است . شاید بارزترین نمونه این امر تقسیمات کشوری ایران باشد .
در توضیح آنچه در جدول آمده باید گفت تئوری راهنمای مطالعه حاضر به طور کامل اهداف پی گرفته شده تاکنون را در ارتباط با تقسیمات سرزمینی در خود دارد. رویکرد این مطالعه در قالب چارچوب نظری مطرح شده به نحوی است که رویکرد انسانی و طبیعی زیست منطقه گرایی را می رساند از این رو در پی منطقه بندی ورای ملاحظات سیاسی وامنیتی است اگرچه ضرورت این مهم در شرایط سرزمینی ایران قابل توجه می باشد اما در قالب نظریه مورد بحث اعتقاد براین است که امنیت جز با احساس تعلق ساکنانش به سرزمین بومی میسر نخواهد شد علایق وسرنوشت مشترک نیز در مقابل منابع وسرزمین مشترک ایجاد خواهد شد و این مهمترین رکن اداره امور سرزمینی پهناور چون ایران خواهد بود . رویکرد زیستی وانسانی این تئوری تعیین هویت مناطق پشت مرزهای سیاسی را نمی پذیرد .
بنابر آنچه در جدول ذیل آمده است زیست منطقه گرایی تمامی ملاک های در نظر گرفته شده برای یک منطقه بندی مطلوب و پایدار سرزمینی را در برخواهد گرفت .
اهداف اجتماعی وانسانی
اهداف کالبدی
فاکتورهای تاریخی- فرهنگی
اهداف و ملاحظات سیاسی امنیتی
اهداف/فاکتورهای طبیعی
فاکتورهای/اهداف اقتصادی
منطقه بندی ها
(
(
(
(
(
(
تقسیمات کشوری
(
(
منطقه بندی کلان کشور
(
(
(
(
(
منطقه بندی ایالتی
(
(
منطقه بندی بتل
(
(
(
منطقه بندی ستیران
(
(
(
منطقه بندی مرکزاموزش وپرورش
(
(
منطقه بندی اهلرز
(
(
منطقه بندی جاماب
(
(
(
منطقه بندی خدمات رسانی
(
(
(
تعیین مناطق محروم
(
(
(
(
منطقه بندی جهاد سازندگی
(
(
(
منطقه بندی ملی گزارش توسعه انسانی
(
(
(
منطقه بندی طرح کالبدی ملی
(
(
(
منطقه بندی طرح جامع کشت
(
(
(
منطقه بندی طرح جامع تولید توزیع پروتئین
(
(
(
(
(
زیست منطقه گرایی
ماخذ : مطالعات پژوهش
۲-۴ . جمع بندی و استنتاج
در این فصل بخشی به پایان رسید که آغاز آن با طرح مباحث نظری همراه بود که پایه های این پژوهش را تشکیل می دادند .از مباحثی چون توسعه وفضا نوشتیم وسپس یادآور شدیم که ناپایداری روال توسعه کنونی به طرح دیدگاهی دیگر منجر شد که آن را توسعه پایدار می نامند دیدگاهی که به عنوان یکی از مفاهیم فراگیر دهه های اخیر هرگونه توسعه ای را باید در پرتو اشارات آن جستجو کرد چشم انداز توسعه پایدار منطقه ای را نیز به عنوان یک آرمان برنامه ریزی منطقه ای در ادامه بحث توسعه پایدار عنوان کردیم .
در ادامه برای رسیدن به تئوری که بنیان های نظری مطالعه حاضر بر آن بنا شده طرح مباحث سرمایه اجتماعی در مقیاس منطقه، هویت مکان وارتباط آن با اجتماعات ساکن در مکان ها را ضروری دانسته وبه این ترتیب با عنوان کردن آنها فضایی مساعد جهت پذیرش مفاهیم زیست منطقه گرایی و آنچه در ساختار زیست منطقه ها خواهد آمد را بوجود آمد .مفاهیمی که اگرچه تازه نیستند اما جهان ناپایدار کنونی که جدایی انسان از طبیعت

مطلب مشابه :  ایران با ایرباس به طور مشروط قرارداد امضا می کنه

دیدگاهتان را بنویسید