منابع پایان نامه درباره نیروی کار، ارگونومی، نیروی انسانی، کیفیت زندگی

افزوده بخش j و Fij برابر است با نهاده یا عامل i ( نیروی کار، سرمایه و انرژی) در بخش j . در صورتی که i نماینده عامل نیروی کار باشد، شاخص به دست آمده بهرهوری متوسط نیرویکار است و اگر منعکس کننده عامل سرمایه یا انرژی باشد، این شاخص متوسط سرمایه یا انرژی را نشان خواهد داد.
ب) بهرهوری نهایی: اگر این نسبت به صورت تغییرات ستانده به تغییرات یک دوره بیان شود، آنرا بهرهوری نهایی یک عامل تولید می نامند.
(۳-۲) MPij = , i= k , l , E
در رابطه فوق MPij عبارت است از بهرهوری نهایی عامل i (نیروی کار، سرمایه و انرژی) در بخش j. در صورتی که i نماینده عامل نیروی کار باشد شاخص به دست آمده بهرهوری نهایی نیروی کار است و اگر منعکس کننده عامل سرمایه یا انرژی باشد، این شاخص بهرهوری سرمایه یا انرژی را نشان میدهد.

۳-۲-۴- عوامل موثر بر بهرهوری نیروی کار
در تعیین عوامل موثر بر بهرهوری نظرات متفاوتی وجود دارد و هر یک از دانشمندان و صاحب نظران عواملی را
به عنوان عامل موثر مشخص کردهاند و به طور اجمال عواملی چون :
۱- آموزش شغلی مستمر مدیران و کارکنان
۲- ارتقاء انگیزش میان کارکنان برای کار بهتر و بیشتر
۳- ایجاد زمینه های مناسب برای ابتکار و خلاقیت مدیران و کارکنان
۴- برقراری نظام مناسب پرداخت مبتنی بر عملکرد
۵- برقراری نظام تنبیه و تشویق
۶- وجدان کاری و انضباط اجتماعی
۷- تحول درسیستم وروشهاییکه نقشحساس وکلیدی دارند
۱- تقویت حاکمیت
۲- تسلط سیاستهای سازمان بر امور
۳- صرفه جوئی
به عنوان وظیفه ملی در بهرهوری موثر میباشند. ولی اغلب محققین این رشته اتفاق نظر دارند که برای افزایش سطح بهرهوری تنها یک علت خاصیرا نمیتوان ارائه نمود، بلکه عنوان میکنند که ارتقاء بهرهوری معلول ترکیبی از عوامل گوناگون با عناوین زیر میتواند باشد :
* توان یا آمادگی کاری
افراد به دلیل وجود عواملی چون دانش ،تجربه ،استعداد دارای تواناییهای یکسانی نیستند و به همین دلیل هر فردی دارای نقاط قوت و ضعف می باشد که می توان اجزای کلیدی توانایی فردرا معلول عوامل زیر دانست :
الف( دانشکاری مربوط به شغل (کارآموزی رسمی و غیررسمیکه اتمام کار ویژهایرا به طور موفقیتآمیز تسهیل می کند).
ب( تجربه کاری مرتبط با شغل (تجربه کاری قبلی که به انجام دادن موفقیت آمیز کار جدید کمک میکند)
ج ( استعداد مربوط به کار (استعداد یا صفات ویژهای که انجام موفقیت آمیز کار را موجب میشود).
* شناخت شغل
هر یک از کارکنان باید از آنچه که باید انجام دهند، زمان و چگونگی انجام آن شناخت خوبی داشته باشند و کار نیز مورد قبول آنان باشد. برای افزایش شناخت خوب کار، کارکنان نیاز دارند از اهداف بلند مدت و کوتاه مدت، اولویتها و چگونگی کسب آنها آگاهی داشته باشند. آنان باید بدانند چه اهدافی در چه مواقعی بیشترین اولویت را دارد.
* حمایت سازمانی
منظور، حمایت یا کمکی است که کارکنان برای انجام دادن موفقیت آمیز کار به آن نیاز دارند.
* انگیزش یا تمایل
منظور، انگیزه کارکنان برای کار مربوطه است ( انگیزه اتمام موفقیت آمیز کاری که در دست دارند).
* بازخورد عملکرد
منظور از این نوع بازخورد، ارائه غیر رسمی عملکرد روزانه فرد به او و همچنین بازدیدهای رسمی دورهای است.

* اعتبار
منظور معتبر بودن تصمیمات مربوط به منابع انسانی از نظر قانونی و هنجارها توسط مدیران است.
* سازگاری محیطی
عوامل برون سازمانی که میتواند عملکرد فرد را تحت تاثیرقرار دهد، محیط را تشکیل میدهد .این عوامل بر عملکرد افراد موثر خواهد بود. حتی اگرکارکنان، توان، شناخت، حمایت، تمایل و دیگر شرایط لازم را داشته باشند اما اگر محیط کار مناسب نباشد، منجر به کاهش بهرهوری نیروی انسانی میشود. (پدرام،۱۳۹۰، ص۲۳)
* کیفیت زندگی
کیفیت بالای زندگی کاری نیز بر بهرهوری نیروی کار تاثیرگذار میباشد.مفهوم کیفیت زندگی کاری بیانگر احترام قائل شدن برای مردم درمحیط کاری آنها است. به طور خلاصه میتوان گفت مواردی که در بالا بردن کیفیت زندگی کاری تاثیرگذار میباشد به شرح ذیل میباشد:
۱-پرداخت مناسب و عادلانه برای انجام خوب یک کار
۲-وضعیت کاری سالم و ایمن
۳-امکان یادگیری و استفاده از مهارتهای جدید
۴-ایجاد انسجام اجتماعی در سازمان
۵-آماده کردن امکانات رشد و پیشرفت و ترقی برایکارکنان
۶-حفظ حقوق فردی
۷-تعادل در تقسیم زمان کاری و زمان بیکاری
۸-ایجاد غرورکاری و سازمانی برای افراد در محیط کاری
۳-۲-۵- مهمترین عوامل موثر در کاهش بهره وری
مهمترین و عمدهترین عامل کاهش بهرهوری منابع انسانی نامتوازن بودن درآمد و هزینه است که مهمترین عامل در انگیزش منابع انسانی است. پس از آن مهمترین عوامل موثر در کاهش بهرهوری در داخل سازمان به شرح زیر است:
*وجود تبعیض بین کارکنان (ضعف مدیریت)
*موفق نبودن و بی میلی بر برنامهریزیهای میان مدت یا بلند مدت (ضعف مدیریت)
*مساعد نبودن محیط کاری مناسب
*عدم توجه به نیازهای ضروری کارکنان
*ناهماهنگی رشته تحصیلی و شغلی
*بی علاقگی به کار فعلی و انتقال های پی در پی نیروی انسانی
* ازدحام نیروی انسانی
*استفاده نکردن از تخصصها در مشاغل مربوط
تقریباً تمامی عوامل کاهش بهرهوری نیروی انسانی به ضعف مدیریت ارتباط دارد. در این میان باید رابطه فرد با سازمان ارتباطی متقابل و دو طرفه باشد. اگر نتوانیم نیازهای رفاهی و معیشتی نیروی کار، نظام شایسته سالاری عدالت و انصاف را بر اساس یک نظام جامع ارزیابی عملکرد در سازمانها عملی سازیم می توان گفت به افزایش بهرهوری امید نمیتوان داشت.
افزایش بهرهوری، ایمنی و بهداشت شغلی نیرویکار از جمله نگرانیهای اصلی در صنایع می باشد. برخی مشکلات معمول در صنایع شامل طراحی نامناسب محل کار، عدم انطباق بین قابلیتهای کارگر و الزامات شغلی، وجود محیط کارنامناسب و مشاغل زیان آور، طراحی نامناسب سیستم انسان- ماشین و برنامههای ضعیف مدیریت میباشد. این مشکلات منجر به ایجاد مخاطرات در محل کار، ضعف سلامتی کارگران، صدمات ناشی از کار با تجهیزات، معلولیتها و در عوض کاهش بهرهوری کارگر و کیفیت تولید و افزایش هزینه میشود. (استاد زاده ، ۱۳۸۷)

مطلب مشابه :  پایان نامه با واژه های کلیدیکوتاه مدت، باشگاه ورزشی، آموزش و پرورش، استان تهران

۳-۲-۶-علوم مرتبط
۳-۲-۶-۱-علم ارگونومی
در جهان کنونی و در سرآغاز سده بیست و یکم میلادی، علوم بخش عمدهای از مشکلات افراد را در سیستمهای کاری گوناگون حل و فصل کردهاند. در این راستا علوم و فنونی وجود دارند که از زوایای مختلف سلامت و بهداشت انسانها و نیز کارایی آنها را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار میدهند. یکی از این علوم، ارگونومی یا همان مهندسی عوامل و فاکتورهای انسانی است.
این علم به مطالعه و تحلیل چگونگی انجام وظایف توسط افراد، نوع تجهیزات مورد استفاده آنها، چار چوب زمانی و جنبههای فیزیکی و روانشناسی محیط کار میپردازد. ارگونومی دارای اهدافی از قبیل افزایش ایمنی، کارایی و راحتی افراد توسط سازماندهی محیط کار، متناسب با قابلیتهایکاربران است ،علم ارگونومی دارای ابعاد گوناگونی است از جمله:
* فیزیولوژی کار: بخشی از دانش ارگونومیکه تطبیق انسان با کار را در مصرف انرژی و همچنین تغییرات پارامترهای فیزیولوژی بدن در حین انجام کار مورد توجه قرار میدهد به فیزیولوژیکار معروف است.
* بیو مکانیک شغلی: در بیو مکانیک از قوانین مکانیک برای بدن استفاده میشود. با به کارگیری این قوانین، این امکان به وجود میآید که در هنگام یک وضعیت خاص در بدن و حرکت آن، میزان فشار مکانیکی موضعی اعمال شده بر عضلات و مفصلها محاسبه کرد.
* روانشناسی مهندسی: به فاکتورهای محیط فیزیکی و شیمیائی مانند سر و صدا، ارتعاش، روشنائی، آب و هوا و مواد شیمیائیکه میتوانند بر روی ایمنی، سلامتی و آسایش افراد تاثیر بگذارند میپردازد.
* آنتروپی: شامل جمعآوری و تفسیر دادههای مربوط به شکل و اندازه ابعاد بدن انسان (ابعاد طولی، عرضی، محیطی، وزن ) میباشد. (نیک پور، زارع کاسب،۱۳۹۰،ص۱۳۱)
۳-۲-۶-۱-۱- تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت و افزایش بهرهوری
*آثار ادراکی: روانشناسان در پژوهشهای خود نشان دادهاند که روشنائی زیاد قدرت بینائی را افزایش داده ادراک را دقیقتر و حرکات آن را آسانتر میسازد و از سوی دیگر انسان در محیط روشنتر رنگها را بیشتر تشخیص میدهد. عملکرد کارکنان تحت تاثیر تیز بینی آنها قرار میگیرد. تیز بینی به همان اندازه که به مکانیسم های بینائی فرد وابسته است به روشنائی محیط کار نیز وابسته است که البته میزان روشنائی در مشاغل مختلف متفاوت است.
*آثارروانی: نور شدید موجب افزایش تمرکز میگردد و خستگی اندامهای حسی و حرکتی را به شدت کاهش میدهد تحقیقات نشان داده است که نور سفید خلق و خوی انسان را بهبود بخشیده و نیروهای انگیزشی فرد را بر فعالیت بیشتر متمرکز مینماید. قدرت بینائی افراد با بالا رفتن سن کاهش می یابد بنابراین به همین نسبت نیاز افراد به روشنائی افزایش مییابد. نشان دادهاند که روشنایی متناوب گاهی باعث نقصان در عملکرد می شود. هرگاه میزان شدت نور به طور مداوم تغییر کند چشمها باید خود را مرتب با آن سازش دهند که این موضوع موجبات خستگی چشم را بوجود آورده و ادراک دیداری را مختل میسازد و در نتیجه کارائی فرد کاهش می یابد نوری که بصورت متمرکز از یک نقطه میتابد بر روی اجسام سایههای کاملا واقعی ایجاد میکند که موجب پدیداری تضاد میگردد و در نتیجه لبهها و شکل آنها را بهتر نشان میدهد.
*اثر گرما بر عملکرد: علت اصلی دشوار بودن کار در محیط گرم، عدم امکان مبادله حرارتی بدن با محیط کار است در حالیکه حرارت بدن ضمن فعالیت به شدت افزایش مییابد. از آثار منفی کار در محیط گرم میتوان کاهش قدرت بدنی، تقلیل تمر کز و پایین آمدن سرعت واکشهای حرکتی را نام برد. به طور کلی گرما توانشهای شناختی آدمی را کاهش میدهد.
*اثر سرما برعملکرد: پژوهش های حاکی از آن است که سرما نیز بر کار و فعالیت ما اثر گذاشته و کارایی فرد را کاهش می دهد. پیلر و مک ورث نشان دادهاند سرعت واکنشهای عضلانی و تمرکز در شرایط محیط سرد،۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر میشود. (نیک پور، زارع کاسب،۱۳۹۰،ص۱۳۲)
*اثررطوبت بر عملکرد: رطوبت میتواند در عملکرد فرد مداخله کند. هوای مرطوب به خصوص در شرایط گرم فعالیت را دشوار میسازد رطوبت به دو دلیل موجب کاهش کارایی فرد میگردد:
به لحاظ کاهش اکسیژن آزاد در هوا از طریق جایگزین به علت اشباع شدن هوا از بخار آب
*اثررنگها: رنگها هر کدام بر فرد اثر خاص و متفاوتی دارند. که به دنبال آن رفتار و عملکرد فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. روانشناسی کار، رنگ را در محیط کار به عنوان یک متغیر فیزیکی در نظر دارد که میتواند بر میزان بازدهی کارکنان تاثیر

مطلب مشابه :  ایران باید در قانون گذاری جهانی نقش داشته باشه

دیدگاهتان را بنویسید