پایان نامه با واژه های کلیدی بیمارستان، مراکز تحقیقاتی، شیمی درمانی، مواد غذایی

و وسایل دور ریختنی اطاق عمل بخش دیگری از این فضولات را تشکیل می دهند. این پسماندها شامل اشکال گوناگونی از پسماندهای شیمیایی بوده که ممکن است خطرناک بـاشـنـد. طبق موازین بین المللی، خصوصیات سـمــی بـودن، خـورنـدگـی، قـابـل اشـتـعـال بـودن واکنش دهندگی، سرطانزایی باعث طبقه بندی مـواد زائد شیمیایی در زمره مواد زائد خطرناک مـیشوند. مواد شیمیایی غیر خطرناک، موادی هـسـتـنـد کـه خصوصیات فوق را نداشته باشند.
فضولات شیمیایی خطرناک در سه بخش زیر تقسیم بندی میشوند:
۱ -مواد قابل احتراق : شامل ترکیبات جامد، مایع و گازی شکل.
۲ -فضولات سمی : این فضولات با PH کمتر از ۲ (به شکل اسیدی) و بالاتر از ۱۲ (به حالت قلیایی) در پسماند های بیمارستانی وجود دارند. بخشی از داروهای اضافی و یا فاسد شده، جزو اینگونه فضولات به حساب میآیند.
۳- مواد واکنش دهنده و موثر: در سایر فضولات که تا حدودی در پسماندهای بیمارستانی قابل تشخیص هستند. از فضولات شیمیایی بی خطر می توان قندها، اسیدهای آمینه و برخی از نمکهای آلی و معدنی را نام برد. اسیدهای آمینه و نمکهای شیمیایی نظیر نمکهای سدیم، منیزیم، کلسیم، اسید لاکتیک، انواع اکسیدها، کربناتها، سولفاتها و فسفاتها قسمتی از مواد زائد شیمیایی هستند

۲-پسماندهای عفونی۱۰
پسماندهای عفونی، حداقل شامل مواد زائد آزمایشگاهی، نظیر محیطهای کشت و مواد زائد بخشهای جراحی و کالبد شکافی و بخشهای ایزوله میباشند که بیماران عفونی در آن بستری میگردند. پسماندهایی که از بخشهای همودیالیز بیماران به دست میآید مثل فیلترها ولولهها، حولههای یکبار مصرف ، روپوشها و دستکشها و غیره) و نیز مواد زائد حیوانات تلقیح شده در زمره این گروه زائدات قرار دارند.پسماندهای عفونی ، زائداتی هستند که قادرند حداقل یک بیماری عفونی را منتقل سازند به دلیل اینکه روش قابل قبول برای عفونی بودن این گونه زائدات در دست نیست ، مراکز قانونی اینگونه مواد را بر حسب اینکه از کجا و با چه محتویاتی تولید می شوند، شناسایی و تعریف میکنند. بر این اساس حداقل ۳ درصد و حداکثر ۹۰ درصد زائدات بیمارستانی را مواد زائد عفونی تشکیل میدهند(عمرانی ،۱۳۶۹).
مرکز پیشگیری و کنترل بیماری۱۱ پنج نوع پسماند بیمارستانی را عفونی تلقی می کنند که شامل پسماندهای میکروبیولوژیک، پاتولوژیک، لاشه حیوانات آلوده، خون واشیاء نوک تیزمی باشند(اصل سلیمانی، ۱۳۷۹.(
یکی از کاملترین نظریهها در این خصوص توسط Liberman ارائه شد وی پسماندهای عفونی را در ۱۲ نوع مشخص طبقه بندی کرده است(کریم زادگان ،۱۳۷۵).
۱) پسماند بخش های ایزوله
بـیـمـاران ایـن بـخـش بـه دلـیـل داشتن بیماری عـفـونـی قـابـل انـتقال، از سایر بیماران مجزا شده‌اند. بدیهی است از نظر انتقال ویروس ایدز و هپاتیت B مراقبت های لازم در دفع پسماند های خونین و مایعات بدن بیماران بستری در بیمارستانهـا و بـخـش هـای ایـزوله ضرورت کامل دارد .
۲) پسماند محیطهای کشت و دیگر عوامل عفونی
ایـن مـواد از آزمایشگاههای تـشخیـص طـبـی‌، آزمایـشگاههـای پـاتـولـوژی و مـیـکـروبشـنـاسـی و تـحـقـیـقـاتی تولید می شوند که شامل کشت های تهیه شده از نمونه های اخذ شده از بیماران است. نمونه های نگهداری شده برای تـحـقـیق و زایدات فرآوردههای معین دارویی، قـسمت دیگری از این مواد زاید عفونی قلمداد می شوند.
۳) فرآوردههای خونی
ایـن گـونـه زایـدات تـوسط بـانکهای خون، آزمایـشگاههای تشخیص طبی، مراکز دیالیز و شرکتهای دارویی تولید میشوند. این مواد به طـور بالقوه عفونی بوده و امکان وجود عوامل بـیماریزا در آن‌هـا بـسـیار زیاد است. این مواد مـمکن است علاوه بر ویروس ایدز و هپاتیت، سایر بیماریهای قابل انتقال به وسیله خون نظیر مالاریا سرخجه مادرزادی و غیره را منتقل کنند.
۴) پسماند ناشی از اعمال جراحی و کالبد شکافی
پسماند کـه در جـریـان عـمـل جـراحی و کـالـبد شکافی به دست می آید همراه با عوامل بـیـمــاریزا بـه عـنـوان مـواد زایـد عـفـونـی تـلـقـی مـی‌شوند. از دیدگاه مراقبتهای جهانی تمام مـواد زایـد را کـه در تـمـاس بـا خـون و جریان خـون هستـد باید به عنوان پسماند عفونی تلقی کرد.
۵) پسماندهای آلوده آزمایشگاهی
ایـــن دسـتـه از پسماندها، ظــروف کـشــت و وسـایـلـی را که برای تهیه محیط کشت و انتقال آن‌ها به کار میرود شامل میشوند. بدیهی است پـارچـههـایـی که در تماس با محیطهای کشت هستند نیز آلوده هستند. در هر صورت مواد زاید آزمایشگاهی شامل تمام مواد زایدی هستند که در تماس با عوامل بیماری زا بوده و ممکن است حاوی کشت‌ها و نمونه‌های آزمایشگاهی آلوده باشند.
۶) وسایل آلوده نوک تیز و برنده
مثل سوزن ها و سرنگ ها، شیشه های شکسته، چاقوهای جراحی و نظایر آنها .
۷) پسماند بخش دیالیز
این مواد زایداتی هستند که در اثر تماس با خون بیماران همودیالیز به وجود آمده و شامل وسایل، و ابزار و موادی هستند که به علت مصرف در این بخش ایجاد می شوند.
۸) پسماندهای آلوده بخش نگهداری حیوانات
ایـن مواد شامل لاشه و قسمت های مختلف آلوده حیواناتی است که جهت انجام آزمایشهای مختلف تحقیقاتی در معرض عوامل بیماری زا قرارمی گیرند.
۹) پسماندهای بیولوژیک و دارویی
ایــن پسماندها شـامل واکسنهـا و سایر مـواد زایـدی هستند که در جریان تـولـیـد فـرآورده‌هـای بـیولوژیک شرکتهای دارویی تولید میشوند. این مواد به علت عدم استاندارد بودن یا گذشت تاریخ مصرف و خروج از رده به بازار، دور ریخته میشوند. بیمارستانها و مراکز تحقیقاتی، بیولوژیک، کلینیکها، داروخانهها و غیره منبع اصلی مـواد زایـد بـیـولـوژیـک مـخـاطـره آمـیـز هـسـتـنـد. از جـمـلـه خـصـوصـیـات مـهـم مواد زاید بیولوژیک، قدرت آلوده سازی، عفونت زایی و ایجاد مسمومیت برای موجودات زنده است. مواد زایدی که در این گروه قرار می گیرند عبارتند از : بافتهای بدخیم حاصل از جراحی، مواد آلوده مثل سوزنها، باندها و… مواد زاید بـیولوژیک به عنوان محصول فرعی حاصل از فرآیندهای بیولوژیک یک کارخانه نیز می‌تواند باشد.
۱۰) پسماند غذایی وسایر فرآورده های آلوده
این مواد زاید شامل مواد غذایی آلوده(پس مانده غذایی بیماران عفونی)، داروها و مواد بهداشتی که آلوده و غیر قابل مصرف تشخیص داده شده اند، هستند .
۱۱) لوازم و ابزار آلوده
وسـایـلـی که در آزمایشگاه های پزشکی و میکروبیولوژی و تحقیقاتی که با عوامل عفونی در تماس بوده و در تولید وآزمایش فرآوردههای دارویی، آلوده میشوند در این گروه قرار میگیرند. اگر قرار است این وسایل ضد عفونی شده و مجدداً مورد استفاده قرار گیرند، دقت لازم در خصوص رفع آلودگی از آنها ضروری است .
۱۲) پسماندهای پاتولوژیک
نسوج، اعضاء و قسمت هایی از بدن انسان که در عمل بیوپسی، اتوپسی و اتاقهای عمل جراحی برداشته میشوند، اصطلاً پسماندهای پاتولوژیک خوانده میشوند. این پسماندها به دلیل امکان وجود عوامل بیماریزا بالقوه، ایجاد بیماری میکنند.
با توجه به این موضوع طبقه بندیهای مواد زاید عفونی که توسط مرکز کنترل بیماری پیشنهاد شده است به شرح زیر است:
۱- مواد زائد آزمایشگاهی میکروبیولوژی
۲- مواد زائد پاتولوژیک
۳- نمونه های خون و فرآوردهای خونی
۴- مواد تیز و برنده
۵- مواد زاید بخشهای ایزوله
قابل توجه است طبقه بندی پسماند عفونی توسط EPA12 به قرار زیر است:
۱- مواد زائد بخشهای ایزوله
۲-کشت های میکروبی و مواد بیولوژیک مربوطه
۳-خون و فرآوردههای خونی
۴- مواد زائد پاتولوژیک
۵-مواد تیز آلوده
۶-لاشه حیوانات، اعضاء بدن و ملافههای آلوده
۷- مواد زائد حاصل از جراحی و کالبد شکافی
۸- ضایعات آزمایشگاهی آلوده
۹- ضایعات واحد دیالیز
۱۰- مواد تیز استفاده نشده
پسماندهای عفونی از منابع متعددی تولید میشوند به طورکلی ۹۰-۳ درصد پسماندهای بیمارستان میتوانند عفونی باشند.
بـر اساس تحقیقات به عمل آمده در سایر کشورها مشخص شده است که معمولا ۱۵-۱۰ درصد از پسماندهای بیمارستانی را پسماندهای عفونی تشکیل میدهند .(Mohamed, 2009)
۱- پسماندهای بیولوژیکی ودارویی۱۳
این زائدات شامل واکسنها و سایر مواد زائدی هستند که در جریان تولید فرآوردههای بیولوژیکی شرکت های دارویی تولید میشوند . این مواد به علت عدم استاندارد بودن یا گذشت تاریخ مصرف و خروج از رده به بازار، دور ریخته میشوند. بیمارستانها منبع اصلی مواد زائد بیولوژیکی مخاطره آمیز میباشند. از جمله خصوصیات مهم مواد زائد بیولوژیکی، قدرت آلوده سازی، عفونت زایی وایجاد مسمومیت برای موجودات زنده میباشد. مواد زائدی که در این گروه قرار میگیرند عبارتند از: بافتهای بدخیم حاصل از جراحی، مواد آلوده مثل سوزنها، باندها و غیره میباشند (WHO, 1999).
۲- پسماندهای ژنوتوکسیک۱۴
پسماندهای ژنوتوکسیک به شدت خطرناک هستند و ممکن است خصوصیات ایجاد جهش سلولی و سرطان زایی داشته باشند. این پسماندها مشکلات ایمنی جدی به وجود می‌آورند. این مشکلات هم درون بیمـارستان و هم پس از دفع پسماندها در بیرون از بیمارستان می‌تواند وجود داشته باشد و باید مورد توجه خاص قرار داشته ‌باشند. آنها می‌توانند دارای داروهای سایتوتوکسیک معین، سایتوتوکسیک، مواد شیمیایی و مواد پرتوساز باشند، داروهای سایتوتوکسیک که مواد اصلی این مقوله را تشکیل می‌دهند، می‌توانند بعضی سلولهای زنده را بشکند یا رشد آنها را متوقف کنند. این داروها برای شیمی درمانی سرطانها به کار می‌روند. داروهای سایتوتوکسیک بیشتر اوقات در بخشهای تخصصی مانند بخش سرطانی شناسی و واحدهای پرتو درمانی مصرف می‌شوند، که نقش اصلی آنها درمان سرطان است(WHO, 2005).
۳- پسماندهای محتوی فلزات سنگین۱۵
پسماندهای محتوی فلزات سنگین یک زیر رده از پسماندهای شیمیایی خطرناک و به طور معمول به شدت سمی‌اند. پسماندهای دارای جیوه به طور مشخص از نشت تجهیزات شکسته شده بالینی به وجود می‌آیند. جیوه‌های پخش شده از چنین دستگاههایی تا حد ممکن باید جمع‌آوری شوند. پسماندهای دارای کادمیوم عمدتاً از باتری‌های دورریخته و شکسته به وجود می‌آیند. برخی ” پانل‌های تقویت شده با چوب” با مقداری سرب هنوز هم به عنوان ضد نفوذ کردن پرتوهای X و در بخشهای تشخیصی به کار می‌روند(WHO, 1999).
شایان ذکر است که در یک تـقـسـیـــم بــنـــدی متداول در آسیا، مـــواد زایـــد ویـــژه بیمارستانی شامل ۶‌گروه زیر هستند:
۱) مـواد زائد آنـاتـومـیـک، شامل مواد زاید اطـاق عـمـل، مـواد زایـد اطـاق زایـمـان، اعـضاء و اندامهای قطع شده، جنین مرده و جفت و مواد آناتومیک ناشی از جراحیهای

مطلب مشابه :  ایران به دنبال خرید هواپیما از ژاپن؛ میتسوبیشی هنوز به تایید آمریکا نرسیده

دیدگاهتان را بنویسید