جستجوی مقالات فارسی – 
بررسی رابطه بین هوش اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی  …
۳۳۹/۰

۶۹۵/۶

۰۰۰/۰

۱

۱

 

براساس اطلاعات جدول(۴-۱۷)، Fمشاهده شده در سطح ۰۱/۰ معنادار بوده، بنابراین معادله رگرسیون قابل تعمیم به کل جامعه آماری بوده است. همچنین مقدار آزمون دوربین واتسون (در بازه ۵/۱ تا ۵/۲) بدست آمد که استقلال خطاها را نشان می دهد و براساس شاخص‌های هم خطی بودن؛ بین متغیرهای پیش بین همخطی وجود نداشته و نتایج حاصل از مدل رگرسیون قابل اتکا است. و شرط نرمال بودن متغیرها نیز برقرار است(مراجعه به جدول۴-۶). به منظور بررسی تأثیر ابعاد هوش اجتماعی کارکنان (پردازش اطلاعات، مهارت‌های اجتماعی و آگاهی‌های اجتماعی) بر خلاقیت سازمانی آنان، اقدام به آنالیز رگرسیون چندمتغیره گردید. در ابتدا خلاقیت سازمانی کارکنان به عنوان متغیر ملاک و ابعاد هوش اجتماعی آنان به عنوان متغیرهای پیشبین در نظر گرفته شد. سپس با استفاده از روش گام به گام، بعد مهارتهای اجتماعی بیشترین تأثیر را در رگرسیون چندمتغیره داشته و وارد مدل گردید و مشخص شد سایر ابعاد تأثیر چندانی بر مدل رگرسیون نداشته و از مدل حذف شدند.
بنابراین نتایج جدول (۴-۱۷) بیانگر آن است که ۱۱ درصد از تغییرات متغیر خلاقیت سازمانی کارکنان از روی مؤلفه مهارت‌های اجتماعی تبیین میگردد. همچنین سهم بعد مهارت‌های اجتماعی ۳۳ درصد میباشد. نتایج نهایی آنالیز رگرسیون چندمتغیره، به همراه ضریب متغیر مؤثر در مدل، در زیر آمده است. مدل نهایی عبارت است از:
۲۶۲/۳ + (مهارت های اجتماعی) ۱۴۴/۰ = خلاقیت سازمانی
فصل پنجم
استنباط و نتیجه گیری

مقدمه
تهیه و تنظیم خلاصه رساله شاید یکی از مشکلترین بخشهای رساله نویسی باشد که در آن محقق یافتهها و نتایج تحقیق خود را به صورتی منظم ارائه میدهد و با نتایج تحقیقات دیگران در آن زمینه، در جهت رد یا تأیید فرضهای تحقیق خود، مورد مقایسه قرار میدهد (نادری و سیف نراقی، ۱۳۹۰، ۱۵۸). در این فصل، در قسمت اول خلاصهای از تحقیق ارائه شده است. در قسمت دوم بحث در زمینه نتایج آن و تحلیل نتایج از طریق مقایسه آن با سایر تحقیقات انجام گرفته و در قسمت پایانی پیشنهادهای کاربردی و پیشنهادهایی برای تحقیقات آینده ارائه شده است.
خلاصۀ پژوهش:
هدف اصلی این پژوهش، شناسایی رابطه بین هوش اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلی سینا همدان بود. این پژوهش از لحاظ انجام تحقیق، در زمرۀ پژوهشهای کاربردی و از نوع همبستگی میباشد. جامعۀ آماری پژوهش را کلیۀ کارکنان دانشگاه بوعلی سینا همدان که تعداد آنها ۷۷۷ نفر (۵۸۷ نفر مرد و ۱۹۰نفر زن) است تشکیل میدهد. از بین جامعه آماری بر اساس جدول تعیین حجم نمونه کرجسی و مورگان و با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ۳۴۸ نفر(۱۳۷ نفر زن و ۲۱۱ نفر مرد) به عنوان نمونۀ آماری انتخاب شده است. در این پژوهش برای جمع آوری اطلاعات از سه پرسشنامۀ هوش اجتماعی (سیلورا، مارتین یوسن و داهل، ۲۰۰۱)، رفتار شهروندی سازمانی (ارگان و کانوسکی، ۱۹۹۶) و خلاقیت سازمانی (رند سیپ، ۱۹۷۹) استفاده شده است. در پژوهشهای مختلف قبلی روایی و پایایی این آزمونها مورد تأیید قرار گرفته است. در این پژوهش نیز روایی آنها بر اساس روایی محتوایی و با استفاده از دیدگاه متخصصان و تعیین پایایی آنها نیز بر اساس آلفای کرونباخ به ترتیب ۸۷۹/۰، ۸۴۲/۰و ۹۲۰/۰ محاسبه گردیده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از شاخصهای آمار توصیفی مانند (جدول، فراوانی، درصد، نمودار، میانگین و انحراف معیار) و روشهای آمار استنباطی در حد (آزمون کالموگروف- اسمیرونوف، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون T برای گروههای مستقل، تحلیل واریانس یک طرفه و رگرسیون چند متغیره) استفاده شده است. نتایج پژوهش حاضر بیانگر آن است که: ۳۴۸ نفر بودند که ۲۱۱ نفر (۶/۶۰ درصد) آنها مرد و ۱۳۷ نفر (۴/۳۹ درصد) زن هستند. ۳۰ نفر (۶/۸ درصد) مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر، ۱۶۵ نفر(۴/۴۷ درصد) مدرک کارشناسی، ۹۸ نفر (۲/۲۸ درصد) مدرک کاردانی، ۴۳ نفر (۴/۱۲درصد) دارای مدرک دیپلم هستند. از نظر سن بیشتر کارکنان شرکت کننده در پژوهش بین ۴۰ تا ۳۱ سال سن دارند. به عبارت دقیقتر ۱۷۷ نفر (۹/۵۰ درصد) از آنان بین ۴۰ تا ۳۱ سال سن دارند. سابقه خدمت بیشتر کارکنان (۸/۴۲ درصد) بین ۱۱تا۲۰ میباشد.
بحث و نتیجهگیری
سؤال۱) وضعیت هوش اجتماعی کارکنان دانشگاه بوعلی سینا چقدر است؟
بر اساس داده‌های جدول (۴-۷)، میانگین هوش اجتماعی کارکنان ۹۵/۲ و انحراف معیار آن ۵۳/۰ به دست آمده است که نشان می دهد میزان هوش اجتماعی کارکنان در حد متوسط(برابر میانگین آماری۳) است. میانگین مشاهده شده در خصوص مؤلفههای سه گانه هوش اجتماعی به ترتیب در رابطه با مؤلفه مهارت‌های اجتماعی (۴۶/۲)، آگاهی‌های اجتماعی (۸۷/۲)، پردازش اطلاعات (۴۹/۳) میباشد. با مقایسه میانگین خرده مقیاس های هوش اجتماعی می توان نتیجه گرفت که میانگین هوش اجتماعی کارکنان از پردازش اطلاعات نسبت به مهارت اجتماعی و آگاهی‌ اجتماعی بیشتر است. در این پژوهش از نظر میانگین هوش اجتماعی، کارکنان در وضعیت نسبتاً خوبی می باشند و میانگین هوش اجتماعی به دست آمده در این مطالعه با میزان به دست آمده در مطالعه رضایی و خلیل زاده (۱۳۸۸) در مورد معنادار بودن مؤلفه های پردازش اطلاعات و آگاهی اجتماعی و در مورد معنادار نبودن مهارت اجتماعی همخوانی دارد اما با نتیجه در مطالعۀ اسلوب (۱۳۸۹)، اله یاری (۱۳۸۹)، عصاری (۱۳۹۱)، گیلانی(۱۳۹۲)، ماکووسکا[۱۶۴] (۲۰۰۶) و نومان [۱۶۵](۲۰۱۲) همخوانی ندارد. چنانچه در تحقیقات ثابت شده است که هوش اجتماعی به صورت تعاملی برای رشد و پیشرفت آدمی در تمامی امور مربوط به زندگی به کار میرود. بر اساس نظر گلمن (۲۰۰۵)، هوش اجتماعی بالا منجر میشود که افراد راحتتر با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. در این پژوهش متوسط بودن میانگین هوش اجتماعی و مؤلفههای آن بیانگر این است که کارکنان دانشگاه بوعلی سینا همدان از درک اجتماعی چندان بالایی برخوردار نیستند و از طرفی با بررسی خرده مقیاس های هوش اجتماعی می توان چنین استنباط کرد که کارکنان بهتر می توانند احساسات، رفتار و عکس العملهای همکاران را به خوبی درک کنند تا اینکه بخواهند با همکاران خود ارتباطات برقرار کنند و به آسانی خود را با موقعیتهای اجتماعی هماهنگ کنند.
سؤال دوم) وضعیت رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلی‌سینا همدان چگونه است؟
بر اساس داده‌های جدول (۴-۸)، میانگین رفتار شهروندی سازمانی کارکنان ۶۳/۳ و انحراف معیار آن ۴۴/۰ به دست آمده است که نشان می دهد میزان رفتار شهروندی سازمانی کارکنان بالاتر از حد متوسط (بالاتر از میانگین آماری۳) است. میانگین مشاهده شده در خصوص مؤلفههای پنجگانه رفتارشهروندی سازمانی به ترتیب در رابطه با مؤلفه جوانمردی (۲۷/۳)، رفتار مدنی (۴۱/۳)، ادب و ملاحظه (۵۰/۳)، نوع دوستی(۸۵/۳)، وجدان (۱۰/۴) می باشد. با مقایسه میانگین خرده مقیاس های رفتار شهروندی سازمانی می توان نتیجه گرفت که میانگین رفتار شهروندی سازمانی کارکنان از ادب و ملاحظه، نوع دوستی و وجدان نسبت به رفتار مدنی و جوانمردی بیشتر است. در این پژوهش از نظر میانگین رفتار شهروندی سازمانی، کارکنان در وضعیت خوبی می باشند و میانگین رفتار شهروندی سازمانی به دست آمده در این مطالعه با میزان به دست آمده در مطالعه نادری (۱۳۸۷)، خالصی و همکاران (۱۳۸۸)، قنبری و دیگران (۱۳۹۱)، بوگلر و سامچ[۱۶۶] (۲۰۰۴)، یان، کوکس، جی آر[۱۶۷] (۲۰۰۷)، پولات (۲۰۰۹) همخوانی دارد اما با مقیمی (۱۳۸۴) و نتیجه ملکی نیا و صادقی (۱۳۸۸) همخوانی ندارد. افزایش سطح رفتار شهروندی سازمانی در سازمان باعث می گردد تا سازمان به محیطی جذاب جهت فعالیت تبدیل گردد. در سازمان هایی که رفتار شهروندی سازمانی در سطح بالایی قرار دارد، در کارکنان عملکرد بهتری مشاهده می شود. فضای مشوق رفتار شهروندی سازمانی در سازمان، موجبات جذب و نگهداری نیروهای شایسته را فراهم میکند. بنابراین بالا بودن میانگین رفتار شهروندی سازمانی و مؤلفههای آن بیانگر این است که کارکنان دانشگاه بوعلی سینا همدان از رفتارهای داوطلبانه بالایی برخوردارند، رفتارهای مفید و سودمندی با همکاران خود دارند، با همکاران خود با احترام برخورد می کنند و پیروی از قوانین و مقررات برای کارکنان از اهمیت بالایی برخوردار است.
سؤال سوم) وضعیت خلاقیت سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلی‌سینا همدان چگونه است؟
بر اساس داده‌های جدول (۴-۹)، میانگین خلاقیت سازمانی کارکنان ۶۱/۳ و انحراف معیار آن ۳۳/۰ به دست آمده است که نشان می دهد میزان خلاقیت سازمانی کارکنان بالاتر از حد متوسط (بالاتر از میانگین آماری۳) است. این نتیجه با نتایج پژوهش نیکنامی و همکاران (۱۳۸۸)، مصطفوی (۱۳۸۸) و کریمی (۱۳۹۱) از نظر بالا بودن میزان خلاقیت همخوانی دارد. اما با یافته های شریعتمداری و توانگر (۱۳۹۰) همخوانی ندارد. مدیریت‌های سنتی، دیگر جوابگوی سازمان‌ها با توجه به تحولات شرایط محیطی نیستند، بلکه سازمان‌ها باید روی نوآوری و خلاقیت تأکید داشته باشند. دلیل بالا بودن میزان خلاقیت سازمانی در کارکنان دانشگاه بوعلی سینا می تواند این باشد که کارکنان نسبت به آموزش های لازم جهت نوآوری، تمایل به رفتار و عملکرد نوجویانه، کسب مهارتهای لازمِ خلاقیت فردی و سازمانی، انجام فعالیتهای خلاقانه احساس مثبتی داشتند.
فرضیه اصلی: بین هوش اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلی‌سینا همدان رابطه وجود دارد.
با توجه به اطلاعات جدول (۴-۱۰)، بین هوش اجتماعی کارکنان و رفتار شهروندی آنان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ بنابراین با افزایش هوش اجتماعی کارکنان، رفتار شهروندی آنان افزایش می یابد. این یافته پژوهش با یافته های مداسیر و سینگ[۱۶۸] (۲۰۰۰)، ایلگین و همکاران[۱۶۹] (۲۰۰۹)، و نورلیلا و همکاران[۱۷۰] (۲۰۰۹) همخوانی دارد. به این ترتیب چنین استنباط می شود که کارکنان با هوش اجتماعی بالا توانایی انجام دادن کارهایی فراتر از وظایف رسمی خود در سازمان را دارند و با ادب و نزاکت و احترام با همکاران خود برخورد می کنند.همچنین بین هوش اجتماعی کارکنان و خلاقیت سازمانی آنان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ بنابراین با افزایش هوش اجتماعی کارکنان، خلاقیت سازمانی آنان نیز افزایش می یابد.در سازمان هایی که کارکنان از حمایت های اجتماعی و توانایی برقراری روابط مثبت و سازنده ای با همکاران خود برخوردار باشند، متغیرهای روان شناختی آنان مانند هوش اجتماعی و به دنبال آن خلاقیت سازمانی و توانایی خلق و ایجاد نوآوری در محیط سازمانی نمود عملی و معنای بیشتری پیدا می کند.
فرضیه‌های ویژه:
فرضیه ویژه ۱) بین ابعاد هوش اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلی‌سینا همدان رابطه وجود دارد.
با توجه به اطلاعات جدول (۴-۱۱) یافته های پژوهش نشان می دهد که بین پردازش اطلاعات و آگاهی‌های اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. به عبارتی هرچه پردازش اطلاعات و آگاهی‌های اجتماعی کارکنان افزایش یابد، رفتار شهروندی سازمانی آنان نیز افزایش می یابد و بالعکس. این یافته پژوهش تا حدودی با یافتههای کارمیلی و کولاکلو[۱۷۱] (۲۰۰۵)، آبراهام و ژاسمن (۲۰۰۶)، هارمر[۱۷۲] (۲۰۰۸) در مورد رابطه بین ابعاد هوش هیجانی با رفتار شهروندی سازمانی همخوانی دارد.
فرضیه ویژه ۲) بین ابعاد هوش اجتماعی و خلاقیت سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلی‌سینا همدان رابطه وجود دارد.
با توجه به اطلاعات جدول (۴-۱۲) یافته های پژوهش نشان می دهد که بین پردازش اطلاعات، آگاهی‌های اجتماعی و مهارت های اجتماعی با خلاقیت سازمانی کارکنان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. به عبارتی هرچه پردازش اطلاعات، آگاهی‌های اجتماعی و مهارت های اجتماعی کارکنان افزایش یابد، خلاقیت سازمانی آنان نیز افزایش می یابد و بالعکس. این یافته پژوهش با یافتههای، فرازمند (۱۳۸۲)، شمس آبادی (۱۳۸۳)، بردی[۱۷۳] (۲۰۰۶) و سیلویا (۲۰۰۸) همخوانی دارد. نیای آرام (۱۳۸۳) به این نتیجه رسید که لازمه خلاقیت در سازمان وجود افراد نوآور و خلاق در سازمان است و یکی از عوامل تأثیر گذار بر خلاقیت افراد در سازمان ایجاد روابط بین فرد و گروه می باشد. ایجاد و رشد خلاقیت سازمانی مستلزم عوامل و شرایط مناسب است که می تواند گوناگون باشد. عده ای معتقدند که موفقیت سازمان ها مبتنی بر وجود افراد با هوش و خلاق است و بر این اساس جذب و استخدام افراد خلاق را پیشنهاد می کنند، البته طبق تحقیقات انجام شده اگر شرایط سازمانی مناسب نباشد افراد خلاق نمی توانند عملکرد موثری داشته باشند. بنابراین برای ایجاد و رشد خلاقیت سازمانی وجود و شناسایی عواملی مثل: عوامل فردی، ساختاری، مدیریتی، گروهی و… ضروری است که از نتیجه این فرضیه ارتباط مستقیم ابعاد هوش اجتماعی و خلاقیت سازمانی تایید می گردد (احمدی، وردی علائی، ۱۳۸۸).
فرضیه ویژه ۳) بین هوش اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی کارکنان دانشکده‌های دانشگاه بوعلی ‌سینا تفاوت وجود دارد.
بر اساس نتایج در جدول (۴-۱۵،۴-۱۴،۴-۱۳)، بین میزان هوش اجتماعی کارکنان دانشکده‌های دانشگاه بوعلی‌سینا تفاوت معناداری وجود دارد. به همین دلیل فرضیه مربوط به تفاوت هوش اجتماعی کارکنان دانشکده‌های دانشگاه بوعلی‌سینا تأیید می شود. بر این اساس کارکنان ساختمان مرکزی، هنر و معماری و دانشکده کشاورزی نسبت به کارکنان دانشکده‌های علوم پایه و اقتصاد و علوم اجتماعی و معاونت فرهنگی هوش اجتماعی بالاتری دارند. همچنین میزان رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشکده‌های دانشگاه بوعلی‌سینا تفاوت معناداری وجود دارد. بنابراین کارکنان دانشکده های مهندسی، مرکزی و ادبیات نسبت به کارکنان معاونت فرهنگی، علوم پایه هنر و معماری، اقتصاد و علوم اجتماعی رفتار شهروندی بهتری دارند و همچنین کارکنان دانشکده شیمی، علوم پایه، پیرادامپزشکی، کشاورزی نسبت به کارکنان معاونت فرهنگی و دانشکده هنر و معماری رفتار شهروندی بالاتری دارند و کارکنان دانشکده‌های کشاورزی و اقتصاد و علوم اجتماعی نسبت به کارکنان معاونت فرهنگی رفتار شهروندی بالاتری دارند. اما تفاوت معناداری را بین میزان خلاقیت سازمانی کارکنان دانشکده‌های دانشگاه بوعلی‌سینا نشان نداد. به همین دلیل فرضیه مربوط به تفاوت خلاقیت سازمانی کارکنان دانشکده‌های دانشگاه بوعلی‌سینا رد می شود. این یافته ها با نظرات پیرخائفی و همکاران (۱۳۸۶) مبنی بر اینکه دانشجویان رشته های دامپزشکی، کشاورزی و مهندسی از بالاترین میانگین هوشی برخوردارند و با نتایج یافته های پیترسون (۲۰۰۴) و پتروسکی[۱۷۴] (۲۰۰۴) مبنی بر اینکه رشته های تحصیلی که دارای ماهیت استدلالی و روابط عددی هستند از ظرفیت هوشمندانه بالاتری برخوردارند همسویی دارد. اما با یافته های استنبرگ[۱۷۵] (۲۰۰۳) و رانکو و آلبرت[۱۷۶] (۲۰۰۶) که معتقدند مشاغل و رشته های تحصیلی مانند رشته های کشاورزی، مهندسی و انسانی که به تخیل و واگرایی ذهنی نیاز دارند از خلاقیت بالاتری برخوردارند همخوانی ندارد.
فرضیه ویژه ۴) مؤلفه‌های هوش اجتماعی توان پیش بینی رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلیسینا را دارد.
با توجه به اطلاعات جدول (۴-۱۶) نتیجه گرفته می شود که از میان متغییرهای پیش بینی کننده ابعاد هوش اجتماعی، پردازش اطلاعات و آگاهی‌های اجتماعی بهترین پیش بینی کننده رفتارشهروندی سازمانی می باشد. این یافته پژوهش با یافته های بریک و همکاران[۱۷۷] (۲۰۰۵)، ابوالاتین[۱۷۸] (۲۰۰۷)، هون و تان[۱۷۹] (۲۰۰۸)، بخشی و رانی[۱۸۰] (۲۰۰۹)، اوکیدجی و همکاران[۱۸۱] (۲۰۰۹)، مطابقت دارد اما با هیو[۱۸۲] (۲۰۰۴) همخوانی ندارد.
فرضیه ویژه ۵) مؤلفه‌های هوش اجتماعی توان پیش بینی خلاقیت سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلیسینا را دارد.
با توجه به اطلاعات جدول (۴-۱۷) نتیجه گرفته میشود که از میان متغییرهای پیش بینی کننده ابعاد هوش اجتماعی، تنها بعد مهارتهای اجتماعی پیش بینی کننده خلاقیت سازمانی می باشد. این یافته پژوهش با یافته تحقیق جاکوب (۲۰۰۴) همخوانی دارد. جاکوب اعتقاد دارد که از طریق رفتار همدلانه و برقراری روابط بین گروهی می توان زوایای جدیدی را در نحوه نگرش و ساخت اجتماعی به وجود آورد. همدلی و برقراری روابط ویژگی است که از طریق آن می توان خلاقیت ها را با شریک کردن و درگیر کردن اذهان مختلف از طریق روابط اجتماعی به وجود آورد.
نتیجه گیری کلی
از بررسی نتایج فرضیه ها و سؤالات پژوهش و بحث های مربوط به هریک از آن ها می توان نتیجه گرفت، وضعیت هوش اجتماعی کارکنان بوعلی سینا در حد متوسط(برابر میانگین آماری۳ ) می باشد اما رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی کارکنان بوعلی سینا بالاتر از حد متوسط( بالاتر از میانگین آماری ۳) می باشد. همچنین بین هوش اجتماعی و مؤلفههای آن با رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی کارکنان بوعلی سینا رابطه معناداری وجود دارد.بنابراین هرچه هوش اجتماعی بالاتر باشد، رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی افزایش می یابد و بالعکس.علاوه بر این نتایج نشان داد که میزان هوش اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان در دانشکده های مختلف تفاوت وجود دارد اما درمیزان خلاقیت سازمانی تفاوتی دیده نشد.
پیشنهادها
در این تحقیق بر اساس یافتههای پژوهشی و مبانی نظری، پیشنهادهای تحقیق در دو زمینۀ پیشنهادهای کاربردی و پیشنهادهای پژوهشی ارائه میشود.
پیشنهادهای کاربردی

حتما بخوانید :   بررسی رابطه بین هوش اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی کارکنان دانشگاه بوعلی ...

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir