دسته بندی: علمی - تحقیقاتی
برنامه ریزی راهبردی توسعه اکوتوریسم در منطقه ارسباران مطالعه موردی شهرستان کلیبر- قسمت 17

1- حمایت از عدالت وتوسعه 2- ارتقاء آگاهی و درک نسبت به این مسئله که گردشگری می تواند کمک قابل توجهی به اقتصاد و محیط زیست داشته باشد 3-تأمین تجارب کیفی برای بازدید کننده(fennel,p14,1999)4- پیشرفت کیفیت زندگی جامعه میزبان 5- نگهداری با کیفیت از محیط که مقدم بر موضوعات وابسته است(لطفی ورمزیار، ص 34، 1389).توجه به اهداف گردشگری پایدارمی تواند به توسعه وپایداری گردشگری وپایداری محیطی محدوده مورد مطالعه کمک قابل توجهی بکند.اما این اهداف در صورتی به ثمرمی رسد که در چارچوب اصول گردشگری پایدارانجام شود که شرح آن بصورت زیرمیباشد.
2-8-2- اصول گردشگری پایدار
1- استفاده از ماهیت پایدار گونه منابع(حفظ و استفاده پایدار ازمنابع طبیعی، اجتماعی و فرهنگی) بسیار حایز اهمیت بوده وبه معنای تجارت درازمدت است.
2- کاهش بیش از حد مصرف و اتلاف: جلوی هزینه های بازسازی زیانهای درازمدت وارد برمحیط زیست را گرفته و به کیفیت گردشگری کمک می کند
3- حفظ تنوع: موجب پایداری درازمدت گردشگری و انعطاف پذیری صنعت گردشگری است
4- صنعت گردشگری وبرنامه ریزی:بسط وتوسعه گردشگری در چارچوب برنامه ریزی راهبردی محلی و ملی با مدنظرداشتن تأثیرات زیست محیطی، پایایی درازمدت گردشگری را افزایش می دهد
5- حمایت از نظام اقتصاد محلی
6- مشارکت اجتماع های محلی
7- مشاوره با افراد ذینع و عامه مردم
8- آموزش خدمه
9- مسئولیت بازاریابی صنعت گردشگری ( از آنجا که بازاریابی، اطلاعات کاملی را دراختیارگردشگران قرار می دهد، نه تنها سبب افزایش احترام نسبت به محیط فرهنگی، اجتماعی وطبیعی نواحی دیدنی می شود، بلکه رضایت مشتری را نیز افزایش می دهد).(لومسدن، ص378، 1386).
9-2- عوامل مؤثربرتوسعه گردشگری
گردشگری هم چون دیگرپدیده های اجتماعی ممکن است تحت تأثیرعوامل وپدیدهای انسانی و غیر انسانی قرارگیردوهرچقدر این عوامل عمومیت داشته باشند بطبع تأثیرشان نیزگسترده خواهدبود.بنابرین برنامه ریزی می تواند این عوامل را درجهت کمک به توسعه گردشگری، منسجم ترکند.برخی از عوامل مؤثربر توسعه گردشگری عبارتند از:
1-گسترش شهرنشینی 2- توسعه ارتباطات وسهولت دسترسی 3- توسعه دانش و فرهنگ عمومی 4- اصلاح قوانین کار وبهبود شرایط 5- افزایش سطح درآمد 6- جاذبه های مذهبی واماکن مذهبی 7- تبلیغات 8- امکانات وتسهیلات 9- جاذبه های طبیعی 10- زمان و اوقات فراغت 11- میراث های تاریخی 12- فرهنگ و آداب رسومی 13- جاذبه های ورزشی 14- مقررات خصوصی(ارمغان،ص56، 1386).
10-2- روشهای توسعه گردشگری
روشهای گوناگونی در زمینه توسعه گردشگری وجود دارد. این روشها متناسب با خصوصیات منطقه ای، ناحیه ای و فصلی هرناحیه اتخاذ می شود. درمورد کشورهای صنعتی که همگام با سیستمهای حسابداری ملی هستند و کشورهای درحال توسعه که اغلب دارای سیستم کاملآ مناسبی برای جمع آوری اطلاعات آماری نیستند، روشهای متفاوتی بکار می رود. این روشها نسبت به نوع ناحیه تعیین شده برای توسعه گردشگری متفاوت هستنداز قبیل(توسعه ناحیه ساحلی، توسعه نواحی آبگرم، توسعه منطقه کوهستانی، توسعه گردشگری روستایی، توسعه طبیعت گردی) .(اولا، فرانسو، ص 195، 1391) در فرایند توسعه گردشگری برخورداری از منابع بالقوه همانند جاذبه ها وآثاربجای مانده از تمدن غنی هرچند اساسی ولازم هستند ولی بتنهایی برای توسعه گردشگری کافی نخواهند بود.باور وپذیرش گردشگری به عنوان یک بخش اقتصادی مؤثر، همزمان با برنامه ریزی، مدیریت وتلاش بی وقفه از ضروریات و اصول اساسی به شمار می روندکه هرگزجایگزینی برای آن نخواهد بود(معصومی ص 156، 1387).نحوه برخورد بامنابع وپتانسیل های موجود در یک منطقه خیلی مهم است چرا که اگر درچارچوب یک برنامه مشخص وتوسعه پایدار نباشدممکن است به از بین رفتن این منابع منجر شودتاکنون در رابطه باگردشگری ومحیط زیست دونظام فکری وجود دارد که یکی مربوط به نظام فکری سنتی که به توسعه گردشگری بدون توجه به محیط زیست اقدام می کردو دیگری نظام جدید که معتقد است توسعه گردشگری همگام وسازگار با محیط زیست باید باشد.نظام جدید گردشگری یاتوسعه گردشگری پایدار، گردشگران و ارائه دهندگان تسهیلات گردشگری وخدمات رابا طرفداران حفاظت محیط زیست و جامعه بومی برای بهبود افزایش کیفیت زندگی به هم ارتباط می دهد
نمودار2-3:نظام گردشگری قدیمی(سنتی)
نمودار2-4: نظام گردشگری پایدار
براساس این دیدگاه گردشگری پایدار ازسه بعد به شرح زیر مورد توجه قرارگرفته است.دوجنبه اصلی حفاظت محیط زیست و منابع میراث فرهنگی و یک مفهوم اساسی وکلیدی ظرفیت پذیری این ابعاد، سرانجام باید درچارچوب ظرفیت پذیری وسنجش مرزهای آن درقالب تعیین خط مشی ها وبرنامه ریزی های منسجم ویکپارچه محلی به مرحله اجرا درآیند(قدیری معصوم وهمکاران،ص92-93، 1389). توجه به نظام جدید گردشگری وبرنامه ریزی براساس آن می تواندبه رشد و توسعه گردشگری پایدار یک منطقه منجرشود.
11-2-اکوتوریسم و توسعه منطقه ای
گردشگران طبیعت گرا(اکوتوریستی) برای اقامت، خرید کالا های محلی و خدمات، راهنمای محلی و … پول پرداخت میکنند.پول در فعالیتهای محلی جریان یافته و موجب تحریک مناطق مستعد دربرآوردن هرچه بهتر و بیشتر نیازهای بازدیدکنندگان می شود(صرافی،ص 65، 1379). بعلاوه اکوتوریسم زمینه اشتغال پاره وقت و فصلی، ایجاد زیربناهای گردشگری مانند شبکه های ارتباطی، آب و برق ونظیر اینها که برای فعالیت های گردشگری لازم است را مهیا می کند.این موضوع به توسعه منطقه و بهره برداری ساک
نین منطقه کمک خواهد کرد(شارپلی، ص 85 ، 1380)
از این رو می توان اکوتوریسم را به عنوان راهبردی برای توسعه منطقه ای به حساب آورد.درابعاد اجتماعی نیز اکوتوریسم می تواند به عنوان یک ابزاری برای ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی در سطح منطقه در مناطق کم سود باشد
بطور کلی اکوتوریسم می تواند در زمینه توسعه منطقه ای کارکردهای زیر را شامل شود:
– اکوتوریسم مانند هر فعالیت صادراتی دیگر منبع درآمد واشتغال زاست.
– اکوتوریسم زنجیره ای از فعالیتهای اقتصادی وخدماتی رابوجود می آورد
– اکوتوریسم پدیده های طبیعی را مورد بهره بردای قرار داده و به آنها ارزش اقتصادی می بخشد
– اکوتوریسم ضمن گردش در طبیعت و دیدار از منابع طبیعی و روستاها، تقاضا برای صنایع دستی، هنرهای سنتی و فعالیتهایی که نیاز به نیروی کار بیشتری را دارند ارتقاء می دهد.(صرافی،ص67، 1379).
12- 2- تعریف برنامه ریزی
برنامه ریزی نیز همچون دیگر مقولات اجتماعی بشکل های مختلفی تعریف شده است اما با توجه به موضوع تحقیق تعریف زیر می تواندبه هدایت این تحقیق کمک کند.
برنامه ریزی یک فرایند است.فرایندی که حاصل فکروعمل انسانی است.درحقیقت برنامه ریزی، آینده نگری، تفکر برای آینده است نه کمتر ونه بیشترویک فعالیت انسانی عمومی یافته است(Hall، 2002,p306).
13-2- ویژگی های برنامه ریزی
برنامه ریزی یک فرایند ذهنی آگاهانه با خصوصیات زیر است:
1- تشخیص یا انعکاس یک انگیزه 2- جمع آوری اطلاعات 3- مرتبط ساختن اطلاعات و عقاید 4- تعریف اهداف 5- تأمین اقدامات 6- پیش بینی شرایط آینده 7- سا خت زنجیره های متفاوتی از اقدامات مبتنی بر تصمیمات متوالی 8- رتبه بندی و انتخاب گزینه ها 9- تعریف سیاستها 10- تعریف معیار های ابزار ارزیابی برنامه (ربیع پور، ص40، 1390).
14- 2- انواع برنامه ریزی
بیشتر انواع برنامه ها می توانند درقالب دو برنامه استراتژیکی و تاکتیکی دسته بندی شوند.برنامه استراتژیک دوره بلندی از زمان را پوشش می دهند. این برنامه ها حوزه وسیعی از برنامه های استراتژیک را شامل می شوندواساسا به این پرسش پاسخ می دهند که سازمان در 5تا 10 سال آینده چگونه باید از منابعش اشتفاده کند. برنامه ریزی استراتژیک بسته به شرایط تغییرداده می شوندتا تغیرات محیطی یا جهت کلی سازمان را منعکس کنند.
برنامه های تاکتیکی مدت زمان کوتاهی،معمولا یکسال یا کمتر را پوشش می دهند. این نوع برنامه ها، برنامه های کوتاه مدت یا عملیاتی نامیده می شوند. این برنامه ها مشخص می کنند که سازمان، در راستای رسیدن به اهداف بلند مدت، در هر سال یا هر دوره زمانی کوتاه چه کارهایی راباید انجام دهند(سازمان برنامه و بودجه،ص3،1378).
1-14- 2- برنامه ریزی گردشگری
پدیده گردشگری از قدیم الایام در عناوین مختلف موردتوجه افراد خاص بوده است اما بعداز انقلاب صنعتی که رشد جهشی دراقتصاد کشورهای صاحب صنعت پیش آمد، با سرمایه مالی فراوانی مواجه شدندکه یکی ازراههای استفاده این سرمایه، گردشگری بود.واین پدیده کشورهایی را که دراین زمینه سرمایه گذاری کرده بودند را منتفع کرد اما نباید غافل ماند که این پدیده عاری ازآثار منفی نیست وهراندازه که سود آور است می تواند مخرب هم باشدبنابرین این پدیده همچون سایر پدیده های اجتماعی نیازمند توجه، مدیریت وبرنامه ریزی است.ودرواقع برنامه ریزی می تواند اولین گام در جهت حفظ وبهره برداری وجلوگیری ازآثار وپیامدهای منفی ناشی از این صنعت باشد.
دولتها ودست اندرکاران صنعت گردشگری می کوشند تا از طریق برنامه ریزی با ارائه ساختارهای مشخصی، اطلاعات مربوط به توسعه گردشگری را جمع آوری و تجزیه وتحلیل نمایندومشخص سازند که چگونه می توان فرایند توسعه را تحقق بخشید.(بنادرویش،ص108، 1382)

برچسب ها :

ناموجود