دسته بندی: علمی - تحقیقاتی
برنامه ریزی راهبردی توسعه اکوتوریسم در منطقه ارسباران مطالعه موردی شهرستان کلیبر- قسمت 19

سازمان جهانی گردشگری فرایند تهیه برنامه های گردشگری را درهفت گام عمده خلاصه می کند که عبارتنداز:1- تدارک تحقیق 2- تعیین اهداف 3- بررسی تمام عناصر 4- تحلیل وترکیب 5- تدوین طرح وسیاست 6- تدوین سایرتوصیه ها 7- اجرا ونظارت. این سازمان تقریبآ این روش گام به گام را برای هرگونه شرایط برنامه ریزی ملی ومنطقه ای قابل استفاده می داند. شکل زیربیانگراین نکته است که طی یک برنامه بلند مدت، مفاهیم مهمی چون حوزه های سیاستگذاری وتصمیم گیری، استراتژیهای راهبردی وعملیاتی اجرایی درکدام مقاطع زمانی قرار می گیرند.(حیدری، ص62، 1387). مراحل ذکر شده برای تهیه وتدوین و اجرای طرح های توسعه گردشگری در هر کشوری ضروری است.از این رو، تدوین برنامه مدل کاری و اجرایی برای هرطرح گردشگری لازم می نماید. تهیه برنامه های گردشگری نیزهمچوم سایربرنامه ها برای یک چارچوب زمانی مشخص صورت می گیرد وبسته به نوع برنامه که ممکن است عملیاتی یا راهبردی باشد زمان درنظر گرفته شده طبق نمودار زیر متفاوت می باشد.
سیاست
استراتژی
عملیات
……………………………………………………………………………………………………………………………………
20 15 10 5 0
نمودار 2-5:برنامه ریزی زمانی صنعت گردشگری
19-2- برنامه ریزی اکوتوریسم
برنامه ریزی اکوتوریسم باید به گونه ای صورت گیرد که منابع طبیعی آسیب نبیند، مردم بومی جابجا نشوند و به آنها از ورود گردشگران صدمه وارد نشود.طبیعت گردی بیش از هرچیز نیازمند تخصص نیروهای انسانی و ترویج فرهنگ استفاده از طبیعت است تا فراهم آوردن امکاناتی نظیر هتل و… بنابرین برنامه ریزی در این حوزه نیز باید در جهت آموزش و فرهنگ سازی قرار گیرد. دربرنامه ریزی گردشگری در امور محیط زیست و اکو توریسم موضوعات اصلی زیر مورد بررسی قرار می گیرند:
– شناسایی کامل و ضعیت موجود و پتانسیل های بخش گردشگری وابسته به طبیعت
– اطمینان از پایداری گردشگری در محیط های طبیعی به گونه ای که فعالیتهای گردشگری کمترین اثرات منفی را برمحیط زیست داشته باشد
– اطمینان از آستانه تحمل و برنامه ریزی متناسب با ظرفیت برد
– اطمینان از ارائه بهترین خدمات و تجربه ممکن به بازدیدکنندگان از جاذبه های طبیعی
– اطمینان از مشارکت جوامع محلی وتأثیرات این اقدام بر اقتصاد و درآمد و رفاه خانوارهای پیرامونی
به منظور برنامه ریزی اکوتوریسم نیاز به اطلاعاتی درباره موضوعات مختلف است که شامل موارد زیر می باشد:
– جذابیت های اکو توریستی( مانند کوه، جنگلها، دریاها و رودها و …)
– اکوتوریست ها(تنوع علایق و انگیزه های متفاوت اکوتوریستها، درجه تحمل آنها نسبت به سختی های سفر، انتظارات آنان و …)
– عوامل اقتصادی(زیر ساختهای اقتصادی، شبکه های ارتباطی حمل و نقل، بانک ها، مؤسسات بیمه ای و اعتباری و …)
– عوامل سیاسی (قوانین و مقررات مرتبط با ورود وخروج اکو توریستهاو…)
– عوامل خدماتی(آژانس های مسافرتی، هتل ها، میهمانپذیری ها و …)
– عوامل اجتماعی و فرهنگی(وضعیت موجود در جامعه، هنجارها،باورها، ارزشها و رفتارهای موردقبول و…)
– عوامل محیط زیستی(وضعیت منابع طبیعی، ظرفیت تحمل منابع طبیعی نسبت به استفاده انسان از آنها، تنوع زیستی، شدت انقراض گونه ها و …)
– عوامل مدیریتی(ترکیب منابع انسانی، ساختارهای رسمی و غیر رسمی مرتبط با موضوع، روش ها و شیوه های کار و…)
برنامه ریزی توسعه اکوتوریسم شامل ارزیابی امکانات به عنوان بخشی از فرایند برنامه ریزی تجاری است.رمز موفقیت اکوتوریسم ایجاد مشارکت و همکاری تنگاتنگ است تابتواند به اهداف متعدد حفظ، نگهداری و توسعه معقولانه دست یابد.مسئولین ادارات دولتی نیز دربرنامه ریزی، توسعه و مدیریت اکوتوریسم مشارکت دارند.این ادارات در خصوص گردشگری منابع طبیعی، زندگی وحوش، مناطق حفاظت شده، آموزش توسعه جامعه، امور مالی و حمل و نقل فعالیت دارند.گرچه مقامات در سطوح محلی و منطقه ای به روند اکوتوریسم کمک می کننداما اساسا مقامات ملی نقش مهمی در اکو توریسم ایفا می کنند.(آقائی،ص 73 ، 1390)
20-2- سابقه برنامه ریزی توسعه گردشگری درایران
مطالعه وتوجه به سوابق برنامه ریزی توسعه گردشگری می تواند ما را دربررسی دقیقترمنطقه مورد مطالعه وتدوین راهبردهای مناسب توسعه گردشگری ورسیدن به اهداف مان کمک کند.
اولین سابقه ازبرنامه ریزی گردشگری درکشورما به تدوین برنامه سوم پنجساله عمرانی کشور(1341- 1345 ) برمیگردد. سابقه برنامه ریزی گردشگری درکشورما بیش از 40سال، ولی دانش و تجربه ما دراین زمینه ضعیف می باشد(معصومی،ص 17، 1387).
جدول شماره2-2: مشخصات اسناد برنامه ای مرتبط با صنعت گردشگری دردوره زمانی قبل و بعد از انقلاب

برچسب ها :

ناموجود
سطح جغرافیایی دامنه زمانی زمینه برنامه
ریزی
قبل از انقلاب اسلامی بعد از انقلاب اسلامی