دسته بندی: آموزشی
تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان و نوجوانان

با محبوب تر شدن شبکه های اجتماعی مخصوصاً شبکه های اجتماعی موبایل محور والدین هم نگرانیای خاص خود رو پیدا کردن.

به گزارش آلامتو و به نقل از سپیده دانایی؛ مادر بسیار نگرانه. می گوید: «پسرم، تو یه رابطه با جنس مخالف وارد شده.» می گویم: «از کجا اینجور حدسی می زنید؟» جواب می دهد: «در شبکه های اجتماعی وارد گروهی شده که از دید جنسیتی مختلطه.» می گویم: «پیامی رو دیده اید که بین اون و دختران عضو اون گروه ردوبدل شده باشه؟» جواب می دهد: «نه؛ ولی همین که در گروهیه که چند دختر هم در اون عضو هستن، یعنی اینکه با اون ها دوسته.»

تلاش می کنم با بیان اینکه در شبکه های اجتماعی اعضای یه گروه ً همدیگه رو نمی شناسن، چه برسه به اینکه دوست باشن، اضطراب مادر رو کمی کاهش دهم.

این روزا نوجوانان زیادی هستن که با ورودشون به گروه هایی در «تلگرام» و «لاین» و «واتس اپ» و «تانگو»، نگرانی های بسیاری رو واسه مادران و پدرانشون ایجاد می کنن. نگرانی هایی که گاه دلایل واقعی داره و گاه دلایل فقطً ذهنی.

تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان و نوجوانان

جنس نگرانی های شون از همون جنسه که مادران و پدران نوجوانان و جوانان سه دهه پیش واسه گوش کردن نوارهای کاست موسیقی و دیدن فیلم های ویدئویی داشتن. حال، تنها فرقش اینه که اون به نظر والدین جرمی بود که نوجوانانشان در خفا و به صورت تکی انجام می دادن و این جرمیه که علنی و با حضور نوجوانان دیگه انجام می گیرد.

شاید همین تفاوته که موضوع رو پیچیده تر هم می کنه.

این وسط، پدرومادرهایی هم هستن که دست به ابتکارهایی واسه کاهش نگرانی شون از این موضوع زده ان؛ باید در گروهی که در تلگرام عضو هستی، ما رو هم عضو کنی. این شرط والدین واسه عضویت فرزندان در گروه های تلگرامیه و البته اون ها که این شرط رو در بالاترین جایگاه روش مقابله با نرم افزارهای ارتباطی موبایلی قرار داده ان، با این کار هم نگرانی شون کاهش نخواد یافت.

چند هفته پیش، مادری که استاد دانشگاه هم بود، به کلینیک اومد و گفت که از چیزی که در تغییرات رفتاری و نگرشی بچه دانشجویش می بیند نگرانه. عضویت فرزندش تو یه گروه تلگرامی که همکلاسی های اون تشکیل داده ان و پست هایی که در اون می گذاشت، یکی از مصادیق این نگرانی بود.

این مادر از همون والدینی بود که راهکارش واسه کاهش نگرانی، عضویت خودش در اون گروه بود؛ این اما نگرانی اش رو بیشتر کرده بود. می دید که فرزندش چه بیانی در برخورد با هم کلاسی های دیگه داره و چه عکس هایی از جمع جداسازی نشده شون تو یه جای عمومی مثل کافه یا رستوران در این گروه به اشتراک می گذارد.

به اندازهٔ کافی در مورد نگرانی های والدین درباره این نرم افزارهای ارتباطی موبایلی گفتیم. بهتره حالا به این سوال اساسی جواب بدیم که چیکار باید کرد؟

  1. تلگرام یه وسیله ارتباطیه

تلگرام و لاین و واتس آپ و تانگو حکم شراب رو ندارن. اگه نگاه ما به این نرم افزارهای ارتباطی با بدبینی باشه، طبیعیه که نمی توانیم برخورد درستی با موضوع داشته باشیم.

نگاه با بدبینی به دنبال خود شرایطی رو ایجاد می کنه که رفتارای ما در اون شرایط طبیعی و دوستانه نیس. وقتی که نگرانی بر رفتاری حاکم شه، دیگه رفتار عجیب، طبیعی می شه. منطق و رفتار سنجیده در جایی رخ می کنه که بتونیم بر نگرانی هامون پیروز شیم.

  1. فرق نسلی رو قبول کنیم؛

در هر نسلی به دلیل پیشرفت تکنولوژی، در بین نوجوانان و جوانان ابزاری گسترده می شه که موجبات نگرانی نسل قبلی رو جفت و جور می کنه.

نسل متولد دههٔ سی و چهل شمسی، یادشون نمی رود که واسه داشتن و دیدن برنامه های ابزاری ساده مثل تلویزیون با چه نگاه با بدبینی و مشکلاتی روبه رو بودن. این نگاه و نگرانی واسه دیدن برنامه های ورزشی و کارتون ها هم حاکم بود و مشکل ساز. چه کتک هایی عاشقان سینما از دست پدران و مادران نگرانشان خوردند، اونم واسه تماشای فیلم های روی پردهٔ سینما.

نسل متولد دههٔ پنجاه و شصت شمسی هم یادشون نمی رود که چه دردسرهایی رو تحمل کردن واسه گوش دادن به یه نوار موسیقی، گاه حتی سنتی. فیلم های ویدئویی که زیر پیراهن ها ردوبدل می شد، اونم با کیفیتی بسیار بد، واسه این نسل خاطره انگیزه.

در دههٔ هفتاد، موبایل که اومد، طبیعی بود که واسه نوجوانان ممنوع باشه. این ممنوع بودن از طرف خونواده ها چند سالی بیشتر دووم نیاورد و حالا، البته متأسفانه، داشتن موبایل های گران قیمت و هوشمند واسه همه نوجوون ها حتی کم سن وسال ترها هم طبیعی شده. پدرومادرهای جوونایی که خود ممنوع بودن هایی رو در دوران نوجوونی شون تجربه کرده ان، تجربه ای تناقص آمیز رو واسه رویارویی با وسیله موبایل برگزیده ان.

در خرید تلفن های هوشمند، حتی در سنین پایین تر از دوران دبیرستان، مقاومتی ندارن؛ ولی در به کار گیری ابزارهایی که این گوشی ها جفت و جور می کنن، سخت گیرند و نگران. نه اون بی مقاومتی و پشیمون بودن توجیه روان شناختی داره و نه این سخت گیری و نگرانی.

  1. قانون تعیین کنیم

مایکل پاپورث، روان شناس و نویسندهٔ کتاب «راهنمای رفتار با نوجوانان»، عقیده داره که «پدر یا مادر بودن یعنی برعهده داشتن مسئولیت پایانی پرورش بچه. پدر و مادر، حد و حدود و جایزه و تحریم رو تعیین می کنن.

با این همه، نوجوون اون کودکی نیس که بی هیچ پرس وجو هرچه بگن رو قبول کنه. باید دربارهٔ محدودیت ها و جایزه ها و تحریم ها، گفت وگو و موافقت بشه؛ اینطوری، واسه نوجوون فرصتی جفت و جور میاد تا بفهمه که در زندگی، این گونه چیزها هم هست.

اگر به نوجوون تنبیه هایی صاف و تحمیل شه یا گفته شه چی می شه یا چه نمیشه، در واقع اون نقشی واسه خودش نخواد دید و خود رو درمونده می بیند و این هم خود فرایندی تباه ساز رو در راه مسئولیت ناپذیری پایه ریزی می کنه.»

خیلی از مشکلات ارتباطی بین پدرومادرها و نوجوانان، برخاسته از نبودن یه قانون مشخص و مرتب و شفافه. والدین امروز در رابطه با بچه هاشون یا چیزی رو کلا ممنوع می کنن و دربارهٔ اون بدبین ان و یا چیزی رو بدون قید و قوانین می گذارن و خطرات اون رو نمی بینن. واسه به کار گیری موبایل باید قانونی تعیین شه که به کار گیری اون، کارکرد تحصیلی بچه رو دچار اختلال نکنه.

ساعت به کار گیری اون باید تحتِ کنترل باشه و واسه نمونه در موقع درس خوندن از خود جدا کنه و در موقعیت خاموش یا سایلنت باشه. حالا که اینجور قانونی تعیین می کنیم، دیگه واسه هر کدوم از وسایل موبایل، قانونی جداگونه مشخص نمی کنیم.

موبایل و وسایل اون از جمله تماس های تلفنی و پیامکی و بازی و ورود به وسایل ارتباطی مانند تلگرام و تانگو و واتس آپ و لاین، مشمول زمان کلی تعیین شده واسه به کار گیری موبایله و لازم نیس که واسه هر کدوم قوانین جداگونه ای بذاریم؛ چون که این کار فقط وقت و هزینهٔ روانی زیادی رو از ما می طلبد و در عمل هم امکان پذیر نیس.

  1. اصل بر اعتماد و دوستیه.

نگاه کنین به دوستان و هم سن وسال های بچه نوجوانتان تا ببینین اون ها چیجوری از بچه شما دل می برند و اعتماد اون رو به خود جلب می کنن. به چه دلیل اون حاضره ساعت ها بدون درک گذشت زمان با اون ها وقت صرف کنه، ولی به شما که می رسد، هر ساعت براش روزا و هفته ها طول می کشد.

حلقهٔ مفقوده اینجا اعتماده و دوستی. وقتی شما مبنای رفتارتون با بچتون اعتماد باشه و خطاهای کوچیک اون رو بزرگ نشمارید و در هر حالی که هستین و در هر شرایطی با اون دوست باشین، اون هم شما رو دوست خود حساب می کنه و دودلی نداشته باشین که نتیجه های مثبتی رو به همراه خود داره.

یکی از این پیامدها صرف وقت کمتر با دوستان و هم کلاسی ها و هم سن وسال هاست و صرف وقت بیشتر با شما که امکان بیشتری واسه تربیت به شما می دهد و دیگری اینکه چیزی که در فضای مجازی و ارتباطی با دوستانش می گذره رو با تمایل به شما میگه. البته اینجا نقش شما باید بیشتر شنونده و همراه باشه تا نصیحت کننده و سرزنش کننده.

اگه شما نقش دوم رو داشته باشین، اون دیگه تمایلی نخواد داشت، چیزی که در ارتباطش با دوستانش می گذره، با شما در میان گذارد. خیلی از والدین فکر می کنن این دوستی و همراهی و اعتماد به معنی تأیید و پشتیبانی از خطاهای اون و ندیده گرفتن خطاهای بزرگه. اینجور نیس. ما می تونیم در عین حالا که با فرزندمون دوست هستیم و همراه اون، قانونی هم داشته باشیم که در زمان بروز خطاهای بزرگ و از قصد و متداوم اون، جریمه ای هم متحمل شه. ما می تونیم واسه بروز چندبارهٔ خطاهای فرزندمون اون رو جریمه کنیم، اما نمی توانیم با اون خشن و با بی اعتمادی با رفتار کنیم.

ویلیام گلاسر، روان شناس برجستهٔ آموزشی و تربیتی، می گوید: «آدم ها موجوداتی اجتماعی هستن. نیاز به کنارآمدن با همدیگه و عشق ورزیدن به همدیگه بخشی جدایی ناپذیراز ژن های اون هاست. واسه اینکه خشنود باشیم، باید با دور و بری ها خود رابطهٔ خوبی برقرار کرده و اون رو حفظ کنیم. اصلی ترین دلیل ناخشنودی ما هم همینه که نمی توانیم این کار رو بکنیم.

کسائی که با ما بدرفتاری می کنن زیاد نیستن؛ ولی معمولاً مرتکب این اشتباه می شیم که طرز رفتار اون ها با خودمون رو ملاک رفتار خودمون با اون ها قرار می بدیم؛ واسه نمونه وقتی با من خوش رفتاری می کنین، من هم با شما خوش رفتاری می کنم.»

در این مورد، مایکل پاپ ورث، می گوید: «بی هیچ دودلی، اختلاف و درگیری هیچوقت به صلح و آرامش درازمدت نمی انجامد. در هیچ جای دنیا، نه در مدرسه و نه در خونه، درگیری به درد بخور نیس و کارآیی نداره.

تنها راه رسیدن به صلح و آرامش و هماهنگ شدن آدمیان، از راه گوش دادن به دیدگاه ها و نگاه های طرف مقابل و گفت وشنود با گشاده روییه. بی هیچ دودلی این کار، کار آسونی نیس و همه هم می دانند سخته. در واقع در این مورد آموزش همگانی نداریم.»

چیجوری با فرزندان خود رفتار کنیم؟

اشتباهات مالی خونواده های ایرونی

تربیت بچه سپیده دانایی

برچسب ها :

ناموجود