دسته بندی: آموزشی
تاریخچه گزارشگری فوتبال ایران از آغاز تاکنون

در میان برنامه های ریز و درشتی که از سیما واسه بینندگان پخش می شه، برنامه های ورزشی جایگاه خاصی دارن. برنامه هایی که بعضی وقتا جذابیت و محبوبیت خود رو وابسته به مجری یا گزارشگری می بینن که با مهارت و تسلط خود بر چگونگی اجرا، برنامه دیدنی تری رو به تصویر می کشد. حالا در برنامه های جور واجور ورزشی صدا و سیما، گزارشگران و مجریان مختلفی فعالیت می کنن که با صدا و تصویر خیلی از اونا آشنا هستین.

تعداد برنامه های ورزشی و به دنبال اون تعداد گزارشگران ورزشی در حالی زیاد شده که در کنداکتور برنامه سال های گذشته صدا و سیما، برنامه های ورزشی حجم کمتری رو به خود اختصاص می دادن، اما حالا شرایط فرق می کنه و برنامه های مربوط به فوتبال حرف اول رو می زند.

هر چند وقت یه بار با چهره جدیدی به عنوان گزارشگر یا مجری برنامه های ورزشی در برنامه های صدا و سیما آشنا می شیم که نشون دهنده افزایش محبوبیت این دست برنامه ها واسه بیشتر مردمه و طبیعیه که این افزایش محبوبیت، ضرورت تقویت برنامه های ورزشی رو ایجاب می کنه که گزارشگر یا مجری بخشی از این برنامه س.

در حالی که تعداد گزارشگران و مجریان برنامه های صدا و سیما نسبت به گذشته زیاد شده، بد نیس کمی درباره گذشته گزارشگری در تلویزیون و رادیو بدونین. فکر می کنین اولین گزارشگران تاریخ صدا و سیمای تلویزیون ایران چه کسائی بودن؟

برگشت به ۵۶ سال پیش

واسه این که اولین گزارشگران تاریخ تلویزیون ایران رو بیشتر بشناسیم، باید به سال ۱۳۳۷ یعنی ۵۶ سال پیش برگردیم، وقتی که تلویزیون ملی ایران تازگیا گشایش شده بود. اولین فردی هم که در تلویزیون ایران کار گزارشگری رو شروع کرد، کسی نبود جز استاد عطاءالله بهمنش که هم حالا در نود سالگی بازم با گرما درباره مسائل مربوط به ورزش صحبت می کنه، هر چند دیگه چهره اون رو به عنوان گزارشگر در قاب تلویزیون نمی بینیم. استاد بهمنش نه فقط در فوتبال که در رشته های دیگری مثل کشتی گزارشگری کرده. تسلط کامل اون به زبون فارسی باعث شد تا هیچوقت به اصطلاح امروزی ها «گاف» نده. در سال های منتهی به انقلاب اسلامی ایران دو گزارشگر دیگه به نام های خدابخشیان و روشن زاده به استاد بهمنش اضافه شدن. دنیای گزارشگران ورزشی ایران در سال های قبل از انقلاب فقط به همین سه نام محدود می شد. البته قربان علی تاری هم اولین گزارشگر رادیویی به حساب می رود. اون قبلا دروازه بان بود و یه بار هم واسه تیم ملی ایران به میدون رفت.

قدم بعدی با کوثری

در سال های بعد از اون پای گزارشگران دیگری هم به برنامه های ورزشی باز شد. اواخر دهه ۵۰ که مصادف با پیروزی انقلاب اسلامی بود، جهانگیر کوثری قدم به دنیای گزارشگری گذاشت.

کوثری سال ۷۳ و پس از پایان جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا کم کم از تلویزیون به عنوان گزارشگر فاصله گرفت. علاوه بر کوثری، مجید وارث هم به عنوان یه گزارشگر تازه نفس و تازه معرفی شده به مردم ورزش دوست محبوبیت زیادی پیدا کرد. اون از سال ۵۹ اجرای برنامه ورزش و مردم رو بردوش گرفت و بعدا جای خود رو به بهرام شفیع داد. چیزی که باعث شد شفیع اجرای برنامه ورزش و مردم رو بردوش بگیره، ممنوع التصویر شدن مجید وارث بود. برنامه ورزش از شبکه دو با اجرای عباس جاراللهی دیگه برنامه ای بود که در سال های ابتدایی دهه ۶۰ از تلویزیون ایران پخش شد.

دهه میدون داری شفیع

دهه ۶۰، دهه میدون داری بهرام شفیع به عنوان گزارشگر و مجری در تلویزیون بود. در سال های جنگ و دفاع مقدس این بهرام شفیع بود که با برنامه «ورزش و مردم» جای خود رو در میان مردم باز کرد. محبوب ترین برنامه ورزشی دهه ۶۰ حالا با تغییر زمان پخش، جایگاه گذشته خود رو نداره. با اینحال شفیع تنها گزارشگر ورزشی اون سال ها نبود. کیومرث صالح نیا هم از گزارشگرانی بود که بعضی بازی های مهم رو گزارش می کرد. اواخر دهه ۶۰ عباس بهروان هم روی کار اومد، مجری ای که کار خود رو با گزارشگری دیدار ایران و چین شروع کرد. گزارش های پرانتقاد بهروان در سال های ابتدایی دهه ۷۰ باعث شد، بعضی چهره های مطرح فوتبالی مثل علی پروین به اون اعتراض کنن. این گزارشگر در دهه ۸۰ پس از یه تصادف ترسناک کم کم از دور خارج شد. بهروان که اصفهانیه، هیچوقت حاضر نشد به دلیل کارش در تلویزیون به تهران جا به جایی مکان کنه تا اینطوری نزدیک به ۳۰ سال همیشه در حال رفت و اومد بین تهران و اصفهان باشه.

پس از بهروان نوبت به گزارشگری افراد دیگری مثل مرحوم کیانوش یا خجسته هم رسید. اسکندر کوتی هم دهه ۷۰ توانایی های خود رو به عنوان یه گزارشگر به همه نشون داد، اما اتفاقات بازی ایران و عربستان در مقدماتی جام جهانی ۹۸ فرانسه، پرونده اون رو واسه همیشه به بایگانی سپرد.

و حالا جواد خیابانی

دوران بیشتر گزارشگرهای مورد اشاره پس از یه مدت تموم شد تا این که جواد خیابانی قدم به میدون گذاشت. گزارشگری که با گزارش بازی ایران و استرالیا نقطه عطفی در کارنامه خود به وجود آورد. خیابانی سال ۱۳۷۷ به عنوان بهترین گزارشگر تلویزیونی انتخاب و سال ۱۳۷۸ از طرف مجله سروش به عنوان دومین چهره محبوب تلویزیونی پس از الهی قمشه ای برگزیده شد.

اون سال های ۸۴ و ۸۶ هم به عنوان بهترین مجری تلویزیونی انتخاب شد، هرچند در سال های بعد با فاصله گرفتن از دوران اوجش ، کم کم جایگاه خود رو در میان بیننده های تلویزیونی از دست داد. جملات و اصطلاحات خاص خیابانی همیشه بعد از بازی های مهم فضای مجازی و شبکه های اجتماعی رو تحت تاثیر قرار می دهد. خیابانی سال ۱۳۷۶ در حالی بازی تاریخی ایران و استرالیا رو گزارش کرد که مجری جوون و جویای نام دیگری به نام عادل فردوسی پور قدم به بخش گزارشگری گذاشت. عصر عادل از سال ۱۳۷۶ شروع شد.

عصر عادل

اگه قرار باشه در تاریخ گزارشگران ورزشی ایران فقط یه نفر پدیده باشه، کسی نیس جز عادل فردوسی پور؛ کسی که قبل از این در روزنامه ابرار ورزشی خبرنگار و نویسنده بود. عادل یه مدت پس از شروع کار خود در تلویزیون به عنوان گزارشگر سنگ بنای برنامه نود رو نهاد تا پربیننده ترین برنامه ورزشی تاریخ تلویزیون ایران رو به نام خود کنه. اولین قسمت از برنامه تلویزیونی نود سال ۱۳۷۸ از شبکه سه پخش شد و پس از ۱۴ سال بازم پخش اون از این شبکه در دوشنبه شب ها ادامه داره. داستان های داغ و جذاب اون در برنامه نود تو یه کتاب هم نمی گنجد. اون در برنامه دیدنی اش بارها تماشاگر دعوای چهره های معروف فوتبالی بوده و تونسته با جسارت لازم، روند برنامه رو به گونه ای هدایت کنه که روز به روز بر تعداد بینندگانش اضافه شه.

چهره های جدید

در سال های بعد چهره های جدیدی وارد شدن، چهره هایی به نام های مزدک میرزایی، پیمان یوسفی (با ادبیات خاص و شاهنامه ای اش)، محمد سیانکی، مجتبی صادقیان، محمدرضا بالاپور، علیرضا علیفر، حسین اسماعیلی و محسن عزیزی. در میان همه این گزارشگران، اول مزدک میرزایی بیشتر از همه توانایی خود رو نشون داد و پس از اون پیمان یوسفی جای پای خود رو محکم کرد. علیفر هم چهره مطرحی داشت، بعضی گزارش های اون مخصوصا در این اواخر، انتقاداتی رو متوجه اون کرده. با وجود کارنامه موفقیت آمیز مزدک میرزایی یا پیمان یوسفی، هیچ کدوم به پای عادل فردوسی پور نرسیدند.

یه پدیده دیگه

محمدرضا احمدی بهترین گزارشگریه که در چند سال گذشته به صدا و سیما معرفی شده. این گزارشگر که متولد سال ۱۳۶۱ه، از سال ۱۳۸۳ یعنی وقتی که بیست و دو ساله بود، در رادیو کار اجرا و گزارشگری رو شروع کرد و تا امروز بازم گزارشگری می کنه. احمدی در کنار عادل فردوسی پور، از پرمطالعه ترین و آگاه ترین گزارشگران صدا و سیما به حساب می رود و تسلط اون هنگام گزارشگری تشویق بسیاری رو برانگیخته س.

اون اولین بار بازی های لیگ قهرمانان اروپا رو با تاخیر گزارش کرد و پس از اون سریع جایگاه خوبی در میان گزارشگران باتجربه ای چون عادل فردوسی پور، میرزایی، خیابانی و دیگه گزارشگران مطرح به دست آورد. البته ایرادی که بعضی وقتا به احمدی و کلا گزارشگران جدید فوتبال وارد می شه، پیروی از یه موج تقلید از عادل فردوسی پوره، اون طور که خیلی از شنوندگان غیرحرفه ای فوتبال هنگام گوش دادن به گزارش های این افراد – از جمله محمدرضا احمدی – ممکنه اونا رو با عادل فردوسی پور اشتباه بگیرن.

افزایش صعودی گزارشگران

حالا شبکه ورزش هم روی کار اومده و تعداد مجریان و گزارشگران تلویزیونی همیشه رو به زیاد شدنه. این گزارشگران خود رو به فوتبال محدود نکرده ان و حالا در هر رشته ای مشغول گزارشگری هستن، اما واقعا چند نفر از اونا به کار خود تسلط دارن؟ همه اونا گزارشگران جوونی هستن که به دنبال نام و اعتبار و معروفیت اومده ان و می خواهند با تکیه به توانایی خود به عادل فردوسی پور بعدی تبدیل شن.

باشگاه خبرنگاران

برچسب ها :

ناموجود