دسته بندی: علمی
روانشناسی ویژگی‌های سلامت روان در قرآن

 

ویژگی های اعتقادی

  • ایمان: از دیدگاه قرآن اولین ویژگی آدم های دارای سلامت روان، ایمانه. «وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَهَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْیَسْتَجِیبُواْ لِی وَلْیُؤْمِنُواْ بِی لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ» ﴿البقره، ۱۸۶﴾

ایمان به معنی باور و اعتقادیه که در عمق وجود آدم نفوذ می یابد و آثار اون بر کارا و رفتار آدمی ظاهر می شه.

  • توکل: از دیدگاه قرآن ویژگی دیگه آدم های دارای سلامت روان، توکل به خدا و اعتماد به پروردگار متعاله. «إِنَنصُرْکُمُ اللّهُ فَلاَ غَالِبَ لَکُمْ وَإِنَخْذُلْکُمْ فَمَن ذَا الَّذِیَنصُرُکُم مِّن بَعْدِهِ وَعَلَى اللّهِ فَلْیَتَوَکِّلِ الْمُؤْمِنُونَ» ﴿آل عمران، ۱۶۰﴾
  • اطمینان و آرامش خاطر: از دیدگاه قرآن ایمان باعث آرامش و طمأنینه در آدم می شه. «الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» ﴿الرعد، ۲۸﴾
  • مثبت نگری: آدم دارای سلامت روان، نگرشی مثبت نسبت به خود و جهان دور و بر خود داره. «اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّوُرِ» ﴿البقره، ۲۵۷﴾
  • امیدواری به رحمت الهی: انسانی که در سایه ایمان، در راه سلامت روان قرار گرفته و تموم اسباب و عوامل عالم رو به دست خدا می بیند، همیشه به اون امیدواره و از رحمت اون مأیوس نمی شه. «یَا بَنِیَّ اذْهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِنُوسُفَ وَأَخِیهِ وَلاَ تَیْأَسُواْ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِنَّهُ لاَ یَیْأَسُ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ» ﴿یوسف، ۸۷﴾
  • رضا و تسلیم: رضا یه حالت روانی در انسانه که نسبت به قضا و قدر الهی همیشه تسلیم و راضیه و نسبت به سرنوشت خود حالت خشم و نارضایتی نداره و مقررات عالم رو برابر مصلحت خود می دونه.

 

ویژگی های رفتاری

  • ویژگی های فردی
    • تقوا: تقوا و پرهیزکاری از مهم ترین و پایه ای ترین ویژگی های رفتاری آدم سالم در قرآنه. تقوا یعنی آدم در روح و روان خود حالت و قوتی به وجود آورد که به اون مصونیت از گناه و نافرمانی از اوامر الهی بده و اون رو از دچار شدن به معاصی بازدارد. «وَتَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ یَا أُوْلِی الأَلْبَابِ» ﴿البقره، ۱۹۷﴾
    • صبر: یکی دیگه از ویژگی های برجسته رفتاری آدم سالم در قرآن صبر و استقامته. کمتر موضوعی در قرآن می توان یافت که مانند صبر تکرار شده و مورد تأکید قرار گرفته باشه. «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَهِ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ» ﴿البقره، ۱۵۳﴾
    • ذکر: آدم دارای سلامت روان، همیشه یادآور و به یاد خداس و هیچ گاه مسؤولیت و بندگی خود رو در برابر پروردگار متعال فراموش نمی کنه. «إِنَّ فِی خَلْقِ السَّمَاونَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ لآیَاتٍ لِّأُوْلِی الألْبَابِ» ﴿آل عمران، ۱۹۱﴾
    • شکر: یکی دیگه از ویژگی های رفتار آدم سالم، داشتن روحیه شکرگزاریه که نشون دهنده ی سلامت فرد در قلمرو اندیشه، احساسات و عواطفه. در قرآن بعضی وقتا فرمون شکرگزاری از نعمت های الهی در کنار ذکر خدا و همتای اون قرار گرفته و گاه شکرگزاری مؤمنان نشونه یکتاپرستی اونا خونده شده.

      روحیه

      «فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ وَاشْکُرُواْ لِی وَلاَ تَکْفُرُونِ» ﴿البقره، ۱۵۲﴾

 

  • ویژگی های اجتماعی 

    • وفای به عهد: از ویژگی ها و امتیازات افراد سالم، وفای به عهد و پیمانه. قرآن، آدم ها رو به وفای به عهد فرامی خواند و آدم رو در برابر اون مسؤول می دونه. «وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْیَتِیمِ إِلاَّ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ حَتَّىَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُواْ بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ کَانَ مَسْؤُولًا» ﴿الإسراء، ۳۴﴾
    • امانت داری: از ویژگی های دیگه آدم های متکامل و دارای سلامت روان در قرآن، امانت داریه. «وَالَّذِینَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ» ﴿المؤمنون، ۸﴾ امانت داری، دلیل جلب اعتماد عمومی و ایجاد جامعه ای مطمئن و رو به کمال می شه. امانت در منطق قرآن دامنه بسیار وسیع و گسترده داره و تموم شئون فردی و اجتماعی رو دربر می­گیرد.
    • احسان به خونواده: از دیگر ویژگی های آدم سالم در قرآن، احسان به خانواده س که در سه شاخه ی والدین، همسر و فرزندان قرار می گیرد و احسان و خوبی به والدین مهم ترین عنصره. «لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا» ﴿البقره، ۸۳﴾
    • دوستی و محبت به بقیه: نوع دوستی و مهربونی از جمله صفات آدم سالم در قرآنه. یکی از ویژگی های ذاتی آدم در قرآن، «حب» بیان شده که خدا اون رو در آدم به امانت گذاشته.

      محبت

      «وَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِی الأَرْضِ جَمِیعًا مَّا أَلَّفَتْ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَکِنَّ اللّهَ أَلَّفَ بَیْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ» ﴿المؤمنون، ۶۳﴾

    • عفو و اغماض: عفو و بخشش در جامعه، سلامت روانی افراد رو تأمین می کنه. استرس خاطر و نارضایتی رو از بین برده و دوستی، صلح و صفا برقرار می کنه. «الَّذِینَ یُنفِقُونَ فِی السَّرَّاء وَالضَّرَّاء وَالْکَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ» ﴿آل عمران، ۱۳۴﴾
    • استرس

    • حسن خلق و خوش رفتاری با همنوعان: از دیگر ویژگی های آدم سالم در قرآن حسن خلق می باشن که از فضیلت و سلامت روان نشأت گرفته و دلیل بر بزرگواری و تواضع روحه. «فَبِمَا رَحْمَهٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاونِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ» ﴿آل عمران، ۱۵۹﴾

 

۲-۴-۵٫ ایمان از چه راه هایی موجب سلامت می شه؟

این­که معنویت چیجوری در تأمین سلامت کمک می کنه عقاید زیادی مطرح شده. بااین حال، شایع ترین تبیین ها به این شرحه: معنویت موجب هدایت شدن در تصمیم گیری ها و فشارها می شه، به داشتن جواب واسه سوال های بزرگ و فلسفه غایت جهان کمک می کنه، واسه معتقدین خود پشتیبانی اجتماعی رو در جنبه های انسانی و الهی تأمین می کنه، مثبت نگری و خوش بینی ایجاد کرده، معنا و هدف داری در زندگی ایجاد می کنه، امیدواری و انگیزه در افراد و پیروان خود ایجاد می کنه، توانمندی فرد رو زیاد کرده، احساس تسلط داشتن، الگوی پذیرش و تحمل رنج و هم سازگاری با استرس ها و مشکلات رو می افزاید. همه این ها که از نتیجه دین داری و گرایش به زندگی معنویه نیاز همه بیمارانه و عواملیه که تحقیق ها نشون داده مؤثر در بهبودی، بهزیستی و ارتقای سلامت در ابعاد بیوفیزیولوژیک، ایمونولوژیک و روانی-اجتماعیه (بوالهری، ۱۳۸۹).
فلسفه

مهم ترین متغیر واسطه در مدل پیشنهادی این تحقیق خوش حالی می باشه که به خاطر همین اول دربارش صحبت می کنیم.

 

 

برچسب ها :

ناموجود