دسته بندی: فناوری
کودکان در برابر فشار جمعی از سوی ربات ها آسیب پذیرند

والدین بعضی وقتا با یه سؤال فرضی مهم، کودکانشون رو غافلگیر می کنن: «اگه دوستت بگه از پل پایین بپری، این کار رو انجام می دی؟». این سؤال می تونه خطرات گروه اندیشی (گروه زدگی یا groupthink) به وجود اومده به وسیله فشار جمعی رو در کودکان نشون بده، ولی شاید در آینده ای نه خیلی دور با سؤال عجیب زیر روبرو شیم:

اگه یه ربات بگه از پل پایین بپری، خواهی پرید؟

متأسفانه تحقیقات نشون میدن اینجور خطری به درستیً هست. در تحقیقی که امروز در ژورنال «ساینس رباتیکس» منتشر شده، محققان آلمانی و انگلیسی نشون دادن که کودکان نسبت به فشار جمعی (فشار همتا یا peer pressure) از طرف رباتا آسیب پذیرن. این یافته نشون میده که با ورود رباتا و هوش مصنوعی به فضای اجتماعی زندگی ما، باید در مورد اثر اونا مخصوصا روی کودکان و نوجوانان آگاهی پیدا کنیم.

نویسندگان مقاله فوق این سؤال رو مطرح کردن: «مثلاً اگه رباتا به ما پیشنهاد محصول، خدمات یا موارد دیگری رو بدن، سطح پذیرش ما در مقایسه با روشای تبلیغ سنتی بالاتر میشه؟». این سوال از این دید مهمه که رباتا در بخشای مهمی مانند خدمات بهداشتی، آموزش و امنیت وارد شدن، بخشایی که اثر اجتماعی بالایی دارن.

این تحقیق براساس مشهور ترین مثال در مورد هم نوایی اجتماعی، یعنی آزمایش هم نوایی اَش (Asch) انجام شد. این آزمایش که به سال ۱۹۵۱ میلادی برمیگرده، خوب نشون داد آدما چقدر تحت اثر فشار اجتماعی، حتی آسونترین حقایق رو هم ندیده می گیرن.

در آزمایش اَش، پنجاه دانشجو در تست بینایی شرکت می کردن. شرکت کننده ها دور یه میز نشسته و تصویری مثل چیزی که در بالا می بینین رو تماشا می کردن. به ترتیب از اونا سؤال می شد که طول کدوم یکی از سه خط سمت راست به خط نمونه سمت چپ نزدیک تره. جواب روشن بود، ولی فقط یکی از افراد حاضر نقش آزمودنی رو اجرا می کرد، در حالی که مابقی افراد فقط نقش دستیار آزمونگر رو داشتن. اونا به ترتیب جواب اشتباه می دادن و شرکت کننده واقعی که معمولاً آخرین نفر بود هم به خاطر فشار جمع، همون جواب اشتباه رو تکرار می کرد.

تقریباً یه سوم شرکت کنندگان در این تست، اشتباه جواب دادن و ۱۲ بار تکرار آزمون نشون داد تقریباً ۷۵ درصد شرکت کننده ها، دست کم یه بار دچار این خطا شدن. حالا این آزمایش ساده با به کار گیری رباتا انجام شده. در تحقیق جدید، آزمایش اَش با کمی تغییر، اول واسه گروهی از بزرگسالان و بعد روی کودکان به اجرا درآمد.

یافته های این تحقیق نشون داد بزرگسالان واسه پیروی از رباتا تحت فشار قرار نمی گیرن، ولی کودکان این مشکلو دارن. وقتی که کودکان در اتاق تنها بودن، خیلی راحت جواب درست رو حدس می زدن ولی در حضور رباتایی که جواب اشتباه می دادن، کودکان هم اشتباه رو تکرار می کردن.

این تحقیق نشون میده کودکان خیلی راحت در برابر فشار جمعی رباتا قرار می گیرن، ضمن اینکه بزرگسالان هم در برابر این خطر به طور کاملً ایمن نیستن. با پیشرفته تر شدن رباتا و سیستمای هوش مصنوعی باید توجه بیشتری رو به این موضوع معطوف کنیم. رسوایی فیسبوک و کمبریج آنالیتیکا خوب نشون داد که سامانه های هوشمند آمیخته با شبکه های اجتماعی می تونن خیلی راحت راه جامعه رو تغییر بدن.

البته مثل هر تکنولوژی دیگری، فشار جمعی از طرف رباتا هم می تونه کاربرده های مثبت داشته باشه. مثلاً سیستمای هوش مصنوعی در محیط آموزشی می تونن عادات خوب یادگیری رو به کودکان بیاموزند و دلایل نشون میده رباتا در پیشرفت مهارتای اجتماعی در کودکان دچار اوتیسم نقش مفیدی دارن. پس همه چیز به خودمون و راهی که در پیش می گیریم، بستگی داره.

برچسب ها :

ناموجود